Deep in the Belgian Ardennes, along the banks of the Semois River, lies Camping Maka. Just beyond the campground are the remains of the famous forge of Auby-sur-Semois.
‘Ka-boom. Ka-boom. Ka-boom.’
Twenty-four hours a day, the heavy blows of the hammer known as Le Maka echoed across the valley. For centuries, swords were forged here for the knights of Bouillon.
You glance at the GPS.
Five more minutes.
Outside the window, towering pine trees and hills covered in grass and dandelions roll by. A few cows moo as you drive past.
A little later, you pass through a small village. Slate houses with wooden shutters make you feel as though you’ve stepped back in time.
The road winds farther through the valley until, beyond the bushes, the first tents and camper vans come into view.
You cross the river over a narrow bridge and drive into the campground.
Along the riverbank stands the word MAKA, formed by large wooden posts. Across from it is a bistro with vintage beer signs covering its facade. It reminds you of a cozy mountain café.
As you step inside, Nancy and Guido, the owners, greet you warmly.
At the bar, you order a cold drink and a serving of bitterballen. Outside, you sink into a wooden lounge chair beside the river. You lean back and close your eyes. The warm sun heats your face while the water gently ripples by.
Slowly, the tension melts away.
You pull your phone from your pocket.
One bar of reception flickers for a moment, then disappears.
No signal.
No Wi-Fi.
You slip your phone back into your pocket.
Normally, you would start looking for a better signal.
Now, it feels like a relief.
As evening falls, you decide to take a walk along the river before darkness sets in. As you follow the path, you try to imagine what this place must have looked like centuries ago. Not the silence of today, but the noise of swords being forged day and night.
“Kaaaaboom. Kaaaaboom. Kaaaaboom.”
You take a deep breath. The air smells of pine trees and freshly cut grass.
Along the riverbank stands a row of birch trees, one of them gnawed through.
You stop for a moment.
Then something moves.
Without thinking, you raise your binoculars.
You see a furry head with black bead-like eyes and teeth as orange as a tangerine. The animal slips into the water, and only then do you notice how flat its tail is.
A beaver.
The current carries him downstream until he reaches a clump of grass growing in the river. With front paws that look like tiny hands, he stuffs the grass into his mouth.
He lifts his snout into the air and looks in your direction.
Or at least, it seems that way.
Then he turns around and disappears into the entrance of his lodge.
Slowly, you lower your binoculars.
Never before have you seen a beaver from so close.
Meanwhile, the sky turns orange-red, and a cool breeze raises goosebumps on your skin.
Back at your campsite, you split a piece of birch wood with an ax and place it in the fire pit. A spark from your fire steel ignites the dry birch bark.
You lean forward in your chair and warm your hands by the fire.
Tiny sparks drift upward and disappear into the darkness. Moonlight shimmers across the river.
You lean back.
You look at the river.
At the fire.
At the stars above.
A smile spreads across your face.
Centuries ago, the dull blows of the hammer echoed through the valley.
Now, the only sound is the gentle flow of the river.
Maybe that is exactly what makes this place so special.
Nature always takes everything back.
Even the sound of Le Maka.
The storm arrives sooner than you expected. The wind howls across the flat landscape. Ahead of you, the rugged Wadden Sea stretches to the horizon. As dark clouds gather overhead, the access road slowly disappears beneath the rising tide.
The Island of Men lies in the distance.
For now, unreachable.
At high tide, the island of Mandø is completely cut off from the mainland. It is hard to imagine that, in just a few hours, a road will be visible again.
At the parking area, you pull out your phone to check when low tide begins. You can make the crossing about an hour before and after low tide. You wait for hours until the water slowly retreats and a road emerges from the sea once again.
You start the engine and tighten your grip on the steering wheel. Carefully, you drive onto the still-damp gravel road. Pebbles shoot out from beneath the car, rattling loudly against the wheel wells.
Suddenly, the sea appears right in front of you.
Your heart begins to race.
Did you misjudge the tide?
Ahead of you, the road seems to disappear beneath the water.
Then you see it.
The road bends to the right and appears again between the water. You let out a deep breath. The tension melts away.
A flock of oystercatchers bursts into the air as you approach. Salt marshes stretch out on both sides. A curlew probes the wet grass with its long bill in search of food.
Then a shadow glides across the flats.
You stop the car and raise your binoculars.
There, high above you.
A sharp yellow beak.
Talons curved like steel hooks.
A white-tailed eagle.
He seems to hang motionless in the sky, his gaze fixed on the ground below.
As if he could strike at any moment.
Suddenly, a loud horn echoes across the landscape.
A tractor bus rumbles toward you. Children wearing wool hats lean out the windows and wave enthusiastically as they pass.
About twenty minutes later, you reach the island. A flock of sheep scatters across the dike. A lamb leaps into the air and awkwardly bumps into its mother.
The road winds toward the village. Historic houses seem to watch you in silence as you slowly drive by. You pass a small museum, a café, and a little farther on, a small store.
There is no one outside.
As if time had been left behind on the mainland.
You park beside the store. As soon as you step inside, a bell jingles through the silence.
‘God morgen,’ a small woman says in Danish.
Her short gray hair makes her pale skin seem even paler. Dimples appear in her cheeks as she smiles.
The shelves are neatly stocked with everyday groceries: vegetables, fruit, cold cuts, and dairy products.
She hands you a map of the island and tells you that you can spend the night at the campground in the village.
‘There are many birds to see,’ she says. ‘Nature is everywhere here.’
‘Tak,’ you reply in Danish as you slip the map into your pocket and walk back outside.
You tighten your hiking boots, zip up your windbreaker, and follow the sandy trail. The wind rushes through the marram grass, its icy gusts cutting across your cheeks.
A vast sand flat opens up before you.
Your finger glides across the map.
‘Koresand.’
A thirty-square-kilometer sand flat where seals come to rest. Wooden posts mark the centuries-old tidal route. According to an old legend, only seven men survived the storm surge of 1558. That is said to be how Mandø earned its nickname, The Island of Men.
The dunes stretch out before you. Oyster shells and sea urchin skeletons are scattered across the sand.
Three strange figures appear on the horizon.
You narrow your eyes.
Giants?
Vikings crossing the flats…
Or knights on horseback?
For a moment, your imagination carries you back to a distant past.
The figures draw closer.
Then you see them clearly.
You chuckle softly.
They’re just three hikers in raincoats, puffed up by the wind.
Mandø feels like an island where old stories still wander.
She lies washed ashore, as if the sea had carelessly spat her back onto land. Her hull is half buried in the cold sand. Anna is painted across the wood. The paint has faded after years of salt, wind, and sun. The sour smell of rotting fish creeps into your nose. The odor makes your stomach tighten.
Suddenly, a seagull lands on the mast.
It lets out a piercing cry, as if warning you that something is about to happen.
A second later, a large splatter of seagull droppings lands beside you.
That was close.
North Jutland stretches out before you. Where grasslands lie today, there was once a sea passage. Wild waves crashed against Viking ships sailing through the sheltered Limfjord from the North Sea to the Kattegat.
Now, the beach is deserted. On some stretches, you’re allowed to drive your car on the beach.
You look around but don’t see any other cars.
Only an old school bus stands abandoned.
To your left, a sign catches your eye:
‘No entry for vehicles.’
Yet tire tracks lead onto the beach.
You hesitate for a moment, then press the accelerator. The tires spin in the soft sand but quickly find traction.
You keep driving, kilometer after kilometer.
The horizon seems endless.
No other people.
No other cars.
Summer houses are tucked away among the dunes, their shutters closed and their porches empty.
The season must not have started here yet.
As the water continues to recede, your confidence grows. You cross a small stream flowing from the dunes into the sea. Water splashes against the wheel wells.
Then you see a sign of life.
In the distance, a group of people races across the beach in land sailers, driven by the strong wind.
The following morning, you leave the coast behind. At Aggersborg, you pass the remains of what was once the largest Viking fortress in Scandinavia. Only the outlines of the buildings are still visible in the grass.
You imagine thousands of fierce Vikings marching through the fortress with their axes. From the fortress, King Harald Bluetooth watched over the passage. Centuries later, his name still lives on, but now in digital form.
This historic place is not your final destination.
You have read about the Lille Vildmose Nature Reserve, where the largest members of the deer family on Earth roam.
Moose.
An adult bull can weigh more than seven hundred kilograms. His antlers are almost as wide as a grown man is tall. You’ve seen photos, but seeing a moose in real life is something entirely different.
Without realizing it, you scan the landscape as you drive toward the visitor center.
Inside, you ask the volunteer where you’re most likely to see a moose.
She slides a map toward you, unfolds it, and circles an observation tower.
‘Well, this morning there was one spotted here.’
‘You should definitely go there.’
As you walk outside, you keep looking at the map.
Could it still be there?
A boardwalk leads straight through the marsh toward the observation tower. You climb the stairs and look out over the landscape.
Cranes.
Reed beds.
Water.
But no moose.
After a while, you climb back down. On the way, something catches your eye among the reeds: flattened plants.
You stop.
Could a moose have walked here?
An animal smell reaches your nose, sharp and heavy, just like at a zoo. Carefully, you follow the trail. You watch where you place your feet. Adders live in this area too.
Something lies in the grass.
A pile of dark droppings.
They look just like Easter eggs.
A little farther on, there are more.
You crouch down and carefully poke one of the droppings with a stick.
They feel hard.
Not fresh.
Still, it gives you hope.
You stay until dusk. More and more cars drive slowly through the area. Apparently, you’re not the only one searching. You scan the heath with your binoculars.
Then you hear a familiar sound.
‘Cuckoo, cuckoo.’
You scan the branches where the sound came from.
There he is.
The cuckoo.
Could he be looking for a nest in which to lay his egg?
It grows darker, but it feels too early to leave. You decide to take one more drive through the area. By now, you recognize the other cars and smile at the drivers. Everyone seems to have the same mission. It feels like a safari.
Then you see something moving.
The animal moves through the reeds.
You keep your camera ready.
You follow it until it comes into view.
A red deer.
Unfortunately.
Not a moose.
By now, it is pitch black. On the Park4Night app, you look for a place to spend the night. Twenty minutes farther on, there’s a parking area. You hope you can spend the night there.
You blink in surprise when you arrive.
Are you seeing this right?
Vikings running across the grounds.
With wooden swords and axes, shouting and laughing.
Children dressed as Vikings.
For a moment, it feels as though Harald Bluetooth has called his warriors back.
As the ferry glides north across the Kattegat, you follow a route that has drawn travelers north for more than a thousand years. The strait connects the North Sea to the Baltic Sea and, for centuries, served as one of Scandinavia’s most important trade routes.
Vikings, merchants, and war fleets sailed these waters in search of trade, wealth, or war.
In the distance, you hear the blast of ship horns and the rattle of containers being moved. At the harbor in Frederikshavn, tall fences and steel cranes rise against the sky. STENA LINE is printed on a white sign above the terminals. You turn left and follow the signs toward the vehicles. Cars and trucks inch forward. A young woman sits at the booth.
‘Welcome, can I have your passport, please?’ she asks with a smile.
You slide your passport under the window.
She types something on her keyboard, glances briefly at the screen, then hands your passport back together with your ticket.
‘Row five.’
In your rearview mirror, you watch more cars line up behind you. Slowly, the line grows longer. You wait. Dusk settles over the harbor. For nearly an hour, nothing happens.
Then, finally, movement.
You start the engine and drive onto the ship via a massive loading ramp. A crew member in a fluorescent jacket is already waiting, gesturing you to the left.
You park your car on the vehicle deck and grab your backpack. With a shove, the heavy cabin door slides open with a squeak. You walk up the metal stairs.
Above, a maze of long corridors opens up, with a bar, a buffet restaurant, and even a small supermarket with shopping carts. The ship is so large that you could easily get lost.
You stop for a moment at an information display. You look for the sun deck.
Deck 9.
That’s where you need to be.
As soon as the outer door opens, the smell of diesel rushes inside, and the rumble of the engines fills the space. Outside, the wind cuts across your skin, and you feel the steel vibrating beneath your feet. Bright orange lifeboats hang in vertical rows high above your head.
Beneath them hang long cylindrical capsules.
As you step closer, you realize they’re inflatable life rafts.
Your eyes linger on the railing. Water scrapes along the hull, leaving streaks of white foam behind.
In the distance, a light appears.
Three short flashes.
Then a long pause.
You blink.
It’s gone.
Or maybe not.
A lighthouse.
You keep watching the golden sky as it slowly fades into the sea.
Here, in the middle of the sea, you realize how small you really are.
At three o’clock in the morning, the ship enters the harbor of Gothenburg. The loading ramp drops with a heavy thud. The traffic light turns green, and you drive into the city. Around you, concrete buildings glow under bright lights. In the distance, the illuminated Sjömanstornet rises above the rooftops.
Half an hour later, you leave the city behind. The roads become quieter and darker. You still need to find a place to spend the night. On the map, you find a parking area in the middle of a nature reserve. Overnight parking seems to be allowed there.
You decide to give it a try.
When you turn off the road, the pavement gives way to a gravel road full of bumps and potholes. Towering pine trees close in on both sides.
It’s completely silent.
A shiver runs through your stomach.
Something darts across the road in the headlights.
You slam on the brakes.
Too fast to see what it was.
The road leads you deeper into the forest, to the place you had found on the map. A black van is parked there, and a few tents have been pitched on the grassy clearing.
It’s reassuring not to be alone in the dark forest.
You look up. The sky is already beginning to grow lighter. You glance at your watch.
It’s already four o’clock in the morning.
Just a few hours of sleep.
But not for long.
A few hours later, you’re awakened by the screech of brakes. Still half asleep, you unzip the window. Outside, a line of school buses is parked. Students with backpacks, dressed in athletic clothes, stream into the forest.
Most likely a school field trip.
After all, it’s a weekday.
With a fresh cup of coffee, you sit down on a large boulder. The morning air still feels cool. Pine trees stretch as far as you can see. Massive boulders are covered with layers of moss. In front of you, a black woodpecker drums its beak against a hollow tree. The sound echoes through the dense forest.
Your thoughts begin to wander.
Wild camping…
That’s what you’re looking for.
In Sweden, the allemansrätten allows you to camp freely, as long as you respect nature and leave no trace.
‘Leave no trace but footprints.’
That’s the motto.
You take out your phone and open Min Karta. A woman on the ferry had recommended it to you. A detailed map of roads and trails appears on the screen. You zoom in and move across the map. A thin line winds deep through the forest toward a large lake.
You study the route for a moment.
Could you get there?
The map lies open in front of you, but the longer you look at it, the less reality seems to match. Between young green birch trees and tall weeds, the faint outline of what was once a road begins to appear. It looks as if no one has been here for years.
You hesitate for a moment. Keep driving or turn around?
You decide to keep going. You shift into four-wheel drive and ease the vehicle forward. As the tires crawl over large rocks, low-hanging branches scrape along the sides. With every bump, the vehicle shakes you back and forth. You keep following the trail, deeper and deeper into the forest.
There, among the tall pine trees, a shed appears. The roof is completely covered with moss, and the door is missing. Shrubs have pushed their way through the gaps in the wood. You take a quick look inside.
A shiver runs down your spine.
You continue driving, around the bend. The trail drops steeply, making it difficult to see where it leads. After the next bend, the forest opens up. Before you lies an abandoned gravel pit in the middle of the forest. On the ground is a circle of rocks with charred pieces of wood between them. Beside it lie large feathers, still attached to a piece of skin.
What on earth happened here?
As though a predator had left its prey behind.
You get out of the vehicle and follow a narrow trail through the dense undergrowth. A large rock comes into view. You climb onto it, and then it hits you how high up you are. Far below, two red canoes glide across the dark blue water. Beyond that, nothing but trees as far as you can see. A deep, almost unreal silence surrounds you.
You turn around and walk back.
As soon as you return to the spot, your eyes drift once again to the piece of skin with feathers.
The sun slowly sinks behind the treetops, and the shadows grow longer. Not much later, you zip the tent closed. That night, you lie warm inside your sleeping bag, but you don’t sleep. Every fiber of your body is on edge. You’re wide awake, even though it’s completely silent around you.
Suddenly, the tent walls snap upward.
You jump.
Is it the wind?
At least, that’s what you hope.
Outside, a branch snaps.
You listen.
But all you hear is the wind rustling through the trees.
Everything else remains silent.
You pull your head deeper into your sleeping bag and close your eyes.
Slowly, your eyelids grow heavy until exhaustion takes over and you drift into a deep sleep.
A strip of warm morning light falls through the tent onto your face. Birds are singing. You glance at your watch.
Nine o’clock.
You pull a T-shirt over your head and slip into your pants.
Outside, the sun is already high in the sky. The campsite looks peaceful. Even the feathers suddenly seem far less threatening. There’s no sign of anyone or anything. Still, your eyes linger on the edge of the forest for a moment. Somehow, you feel as though the silence is hiding something.
After all the tension of the night, your stomach begins to growl softly. You fire up the camp stove and make scrambled eggs with knäckebröd. After that, it’s time to freshen up. There’s no shower building anywhere around.
It’s a challenge.
Every time, you discover you’re capable of more than you think.
The smallest things suddenly feel like victories.
So you boil some water in a pot and fill a basin. You hang up the outdoor shower, and your portable Boxio toilet is ready to use.
You look around one more time.
There really isn’t anyone here.
Then you take off your clothes and turn on the shower. Warm water runs down your skin. The dirt and the tension of the night wash away.
There you are, completely naked among the towering pine trees.
Not another person in sight.
You smile.
It feels more liberating than you ever expected.
The most beautiful places can’t be planned. You find them when you leave the route behind, turn onto an unfamiliar road, and decide to see where it takes you.
Deep in the Swedish wilderness, hidden among forests and lakes, a place like this is waiting. An island that seems to float between sky and water.
Only when you get closer do you see why.
You drive north, without knowing where the road will take you. The roads here seem endless. Small villages and scattered farms drift by. Reddish-brown houses appear between the greenery. All of them are wooden, painted in Falu red, a pigment from the copper mines that protects the wood against the harsh Scandinavian climate.
The farther north you go, the emptier it becomes. Vast forests and lakes take over the landscape. Every now and then, a house appears between the trees. Some look more abandoned than inhabited.
What would it be like to live here?
On the map, you spot a gravel road that ends at a remote lake. There are no buildings around it, only forest and water. Curious, you turn off the main road. After a while, you reach a clearing. A tractor track disappears between the bushes. You park the vehicle out of sight and continue on foot.
At the water’s edge, there’s a small wooden dock with a narrow strip of pebble beach beside it. You set down your chair and sit. Sunlight falls across the water and warms your face. For a moment, you close your eyes.
No traffic.
No voices.
Only the soft rustling of the wind through the trees.
Then the loud call of a red-throated loon echoes across the lake.
You open your eyes.
In the middle of the lake lies an island. A wooden house is hidden among the slender spruce trees. A life ring hangs on the wall, and a little farther away stands a red picnic table.
Could someone live there?
You scan the island.
No dock.
No boat.
No sign of life.
Only the house.
In the mirror-still lake, the line between sky and water begins to fade. The island seems to float, as though it has broken free from the water. Your eyes keep returning to it until you slowly lose track of time.
Night falls, although it never really gets dark. Midsummer nights have arrived. Through the opening of the tent, you can see the forest still glowing softly in the fading light.
You crawl into your sleeping bag and turn off the light.
A sound comes from somewhere in the distance.
“Poo… poo… poo…”
Again.
Closer this time.
You listen without moving.
Carefully, you pick up your phone. You open the bird identification app and start recording.
A few seconds later, a name appears on your screen:
Tengmalm’s owl.
Quietly, you unzip the tent.
Flashlight in hand, you shine it up between the branches.
There he is, high in the tree.
Bright yellow eyes stare back at you.
His head slowly turns as you move.
You take a photo.
Then that’s enough.
You turn off the flashlight and leave him alone.
The next morning, the sun warms the lake early. For the first time in days, it feels like summer. With a cup of coffee in your hand, you walk down to the lake.
The water is brown, like tea that has steeped for too long, but clear enough to see the rocks on the bottom.
You sit on the edge of the dock and lower your feet into the water.
The cold immediately shoots through your legs. You set the steaming cup of coffee beside you. Carefully, you wade into the water. Before you know it, you’re completely submerged.
The plunge wakes you up instantly. You roll onto your back and let yourself float for a moment.
Nothing but the gentle lapping of the water around you.
Then you swim back to the dock, grab a towel, and wrap it around your shoulders. You look out across the quiet lake.
Suddenly, you hear tires crunching over gravel behind you.
You turn around.
A man on a bicycle is coming toward you.
He brakes and gives you a friendly wave.
Wait a second…
Is he… naked?
He gets off his bike.
Without hesitation, he dives into the water.
Almost as quickly as he went in, he’s back out again.
A moment later, he disappears between the trees.
You take a sip of coffee and giggle.
Were you actually allowed to spend the night here? The night before, you had looked for a sign prohibiting it but found nothing. The sandy track had led you deeper and deeper into the forest, until a small clearing appeared among the trees. Only the next morning would you realize exactly where you had ended up.
The first faint rays of sunlight filter through the trees. The song of a Eurasian blackbird breaks the silence.
As you lace up your hiking boots, you take one last look around. The loose sand. The clearing. The shelter at the top of the hill.
A beautiful spot.
There is no sign anywhere saying cars are prohibited. Still, the question lingers. The absence of a sign is not an answer.
You shrug, slip a thermos of coffee into your backpack, and drive away.
A little farther on, an old stone arch bridge appears among the trees. You park the car and walk over to the information board.
‘Halgåleden.’
The nearly seven-kilometer hiking trail you were looking for.
The trail ahead of you is strewn with large rocks. Each and every one was left behind by the last ice age. Carefully, you step over them.
Low shrubs filled with small red berries close in around the trail. You search among the green leaves for a ripe one, but no luck.
The trail winds deeper into the forest. Then the landscape changes.
A long wooden boardwalk crosses the marshy ground. The wood creaks with every step. In some places, the boards are rotten and split. You watch carefully where you place your feet.
Several information boards stand along the route. They explain how the last ice age shaped this landscape. The ice was not the only force to leave its mark here. The Halgån, the Vångan, and the Klarälven did as well. Landslides still occur.
The ice age is over, but the landscape has not stopped moving.
Then you reach a steep hill. With every step, the loose sand gives way beneath your feet. Slowly, you climb upward.
At the top of the hill, you stop to catch your breath.
Then you recognize the shelter.
The same shelter you glanced back at one last time that morning.
The loose sand. The clearing. The route through the forest.
Only now does it click.
You did not camp beside the hiking trail last night, but right in the middle of it.
You lower yourself onto the bench in the shelter, take the bottle of water from your backpack, and look out at the river winding through the valley.
What had seemed like a remote place to camp the evening before turns out to be part of the route.
A little later, you get up and continue.
The terrain grows rougher. Tree roots grow across the trail, forming natural steps. Your legs burn as you clamber upward.
When you stop to catch your breath, you hear running water in the distance.
With every step, the sound grows louder.
A gorge comes into view through the trees.
Slowly, you walk toward the edge.
The gorge is deeper than you expected. Instinctively, you take a step back.
Below, the Halgån thunders over enormous boulders.
You cautiously look over the edge of the gorge one last time.
Then you see the stone arch bridge among the trees again.
The same bridge where the hike began.
Without realizing it, the trail has led you back to the starting point.
You leave the landscape behind, but the images stay with you.
Without knowing it, the hike had already begun before you put on your hiking boots that morning.
The shelter. The gorge. The rocks. The river.
Traces of an ice age that are still visible thousands of years later.
The air gets colder as you drive higher into the mountains. The last snowfields appear along the road. Winter does not seem to have completely disappeared here. Only at Njupeskär do you discover just how risky those last traces can be.
The route even takes you through Norway for a while before you cross back into Sweden. The landscape barely changes. Forests, mountains, and snowfields continue to alternate.
Not much later, you pull into the parking lot at Fulufjället National Park.
There are a surprising number of RVs and vans. You grab your backpack and walk toward the park entrance. At the large information board, you take a look at what there is to discover here.
You turn right and follow a long wooden boardwalk along a still lake. Across the lake, Fulufjället rises above the water. Snow and ice still cover its highest sections.
A dark gray sky hangs above the mountain. They don’t look promising.
Then the sky opens up.
Heavy raindrops come pounding down. You know it will not make any difference, but you pull the hood of your rain jacket farther over your head anyway.
Within seconds, you are soaked.
In the distance stands a large pine tree. You run toward it and take shelter beneath its branches. Rain drums against the needles and runs down the trunk.
Small streams wind through the landscape in front of you. Fresh green birches stand out brightly against the dark sky. Between the trees, narrow animal trails disappear into the forest.
Almost like something out of a fairy tale.
After a few minutes, the rain begins to ease. You leave your shelter and continue along the trail.
A steep staircase takes you farther down. With every step, the roar grows louder.
Then Njupeskär appears between the trees.
The waterfall is ninety-three meters high, with seventy meters of free fall. That gives Njupeskär the highest free fall in Sweden.
You follow the boardwalk closer and closer to the waterfall. Ahead of you, an enormous torrent crashes down with tremendous force. Fine spray reaches you from far away, casting a damp haze over the trail.
A thick layer of ice lies at the base. Footprints cross it, leading toward the falling water.
For a moment, you hesitate.
Still, you take a step forward.
The snow crunches beneath your boots as you carefully shuffle across the slippery ice. Your eyes remain fixed on the ground.
One more step.
Then your foot suddenly slips, right beside the churning river.
Your breath catches.
At the last second, you regain your balance.
Without hesitating, you turn around. Step by step, you make your way back to the wooden boardwalk.
Only when the wood creaks beneath your boots again do you exhale.
One step closer to the waterfall had been one step too far.
By the time you reach the parking lot, dusk is already beginning to settle in. The RVs and vans are still there. Through the windows, you see people sitting inside, warm and dry.
You could stay here.
But you are looking for something else.
A place surrounded by nature.
You leave the parking lot and turn from the main road onto a narrow gravel road. It ends at a clearing beside a small pond. Young birches grow around the water, scattered among the marshy grass.
As soon as you step out, you have to move aside.
Droppings are everywhere.
Everything suggests that moose come here.
You climb into the tent and unzip the window slightly. From where you sleep, you look out across the water.
The evening air is cool.
And it is quiet.
Dead quiet.
Slowly, you scan the shoreline in the last light of dusk.
This time, you do not take a step.
You wait.
Then you hear something crack in the distance.
You freeze.
Another crack.
And then silence again.
You grip your binoculars tightly and keep watching the dark shoreline.
Would tonight be your lucky night?
You slam on the brakes.
The seat belt cuts into your stomach.
Your heart pounds in your throat.
Out of the corner of your eye, something moves.
A shadow on long legs.
Before you can see what it is, the animal leaps onto the road.
With his enormous body and long legs, he thunders through the trees at full speed. Branches crack and break.
Only then does it sink in what you have just seen.
A moose.
A male. His antlers were not fully grown.
For a little while, you keep watching the forest. As if he could reappear between the trees at any moment. But you know he will not.
You drive on at a crawl. You scan the forest for any movement. Large boulders covered in dark brown moss keep fooling you. They look like hairy moose bodies.
Not much later, the forest opens beneath a row of transmission towers. Young birches grow close together along the wide clearing.
Something moves in the distance.
You grab your binoculars.
Another one.
And another.
Well, I’ll be!
Two moose look at you for a moment. A few seconds later, they disappear between the trees again.
A smile spreads across your face. For the past few weeks, you have found signs everywhere. Flattened saplings. Hoofprints in the mud. Droppings. So many droppings.
Every time, you thought you were close, but no luck.
Not even a glimpse.
Until today.
You are certain. This is where you will spend the night. Right in the middle of moose territory.
A little farther along, you pass a hunting stand. Or what is left of it. The structure is close to collapse, and brush grows right through it.
Are moose still hunted here?
The road ends in a turnaround loop. Ahead of you lies an open strip along the forest edge.
This is the place.
The sky darkens, and the first drops hit the windshield.
You quickly step outside and unfold the tent. The drops grow heavier. You make it inside just before the downpour begins.
You pull on a dry sweater and prepare a bowl of hot soup. Through the window, you look outside. The dark clouds begin to break apart, and light reappears on the horizon.
Good, because you have a mission.
Tonight, you are going on a moose expedition.
On foot.
Here, in the middle of the nature reserve.
As soon as you step outside, you feel tiny pinpricks on your skin. You swat at your neck, then your arm, your face. Tiny flies swarm around you.
You frantically wave your arms around.
Midges.
Biting midges, gnats, or punkies. Whatever you call them, the tiny biters find every patch of exposed skin. So small that you can barely see them.
You try not to scratch.
Because it itches.
Oh, how it itches.
Still, you continue down the trail beside the bushes. Soft grass grows between the two gravel tracks. Slowly, almost silently, you place one foot in front of the other. Your eyes scan the area from left to right.
What if one suddenly leaps out of the bushes?
Focus.
A rustle from the bushes.
Carefully, you round the bend.
You raise the binoculars to your eyes.
There.
Between the young birches.
A female.
She calmly chews on a branch.
The buzzing around you grows louder. Mosquitoes land on your hands and face. You try to swat them away. You feel them bite. It itches, and you want to scratch.
But you remain perfectly still.
This is the moment you have been waiting for.
Slowly, you raise the camera. Through the lens, the moose looks even larger. A dark brown coat. A long muzzle and large ears.
You slowly crouch down and take a photo.
Click.
Her head jerks up.
She stares straight at you, her ears perked.
You barely dare to breathe.
Then a pebble crunches beneath your shoe.
Uh-oh.
She bolts.
With a few long bounds, she disappears between the trees.
As if she had never been there.
You lower the camera and look at the screen.
Finally.
It is already well past midnight.
Yet it feels as though the day has only just begun.
At the edge of the Arctic Circle, darkness refuses to fall. The sun swallows more and more of it until nothing remains. Night never gets a chance to return. The midnight sun now rules the landscape, day and night.
You continue north, toward a place where the sun stays above the horizon. You want to experience it for yourself. That strange phenomenon that makes night disappear here.
The longer you drive through the light, the more disconnected you feel from the rhythm that normally seems so natural. You have little appetite, and you are nowhere near tired. Your body clock is out of sync. As if it were stuck somewhere in an afternoon that ended long ago.
Mile after mile, vast forests give way to lakes, then forests again. You never seem to tire of them. The road is long and quiet. Not a single car comes the other way. Hardly surprising, since it is already well past midnight.
Still, lights are on in some of the houses.
Could the people inside still be awake, just like you?
Then something darts low across the ground in the distance.
You slow down.
A fox.
His fur is reddish brown. His prey dangles from his jaws.
You stop the car.
In the side mirror, you see him walking toward you.
Curious, you lower the window.
The fox stops beside the car.
He studies you. Then he crosses the road again without any hurry and disappears among the trees.
As you drive, your eyes sweep across the landscape. A red deer grazes in the short grass, and farther on, a large hare bounds past. The nighttime drive feels like a journey of discovery. In the unending light, one animal after another appears.
You decide to start looking for a place where you can sleep for a few hours. A narrow gravel track leads into the forest. It proves more challenging than expected.
The track is littered with potholes and rocks. Low, leafy branches hang over it from both sides and brush against the car. It feels as if you are driving through a car wash, but you suspect the car has picked up quite a few scratches by now.
Every pothole tosses you from side to side.
You continue at a crawl. The road curves. Beyond the bend…
A massive moose.
You brake.
The moose stays where he is.
That feels strange.
You expect him to flee.
But he looks your way.
He takes a step forward.
And another.
Your hands tighten around the steering wheel.
For a moment, you are afraid he is going to charge.
Then he turns and bolts into the bushes.
You exhale and continue driving.
Then you hear a squeaking sound. It returns with every bump.
Could something be wrong with the car?
You step outside and are immediately attacked by dozens of buzzing mosquitoes. The antenna has come loose, probably from all the bumps and potholes. You tighten it and get back inside. By now, a few mosquitoes have made it into the car as well. You swat at them, but each time one appears somewhere else.
Your eyelids grow heavy.
You really need to sleep now.
As you search for a suitable place to spend the night, a large bird soaring high above the trees catches your eye.
The bird lands on a nest.
You raise the binoculars to your eyes.
A white head with a dark stripe through the eye. The crest moves in the breeze.
An osprey.
The bird blinks its bright yellow eyes and lets out a call.
You lower the binoculars.
You quietly unfold the tent, careful not to disturb the bird.
A little later, you lie in your sleeping bag beneath the still-bright sky.
The sun still hangs above the horizon.
Yet your eyes drift closed.
It never gets dark.
Carefully, you step onto the boggy ground. The earth gives beneath your feet like a waterlogged sponge. According to old Estonian tales, Eksitaja roams the wild, a deceptive spirit that leads travelers astray and leaves them lost.
The boardwalk through Viru Bog winds across the wetland. On either side, the bog stretches out before you. Estonian bogs are among the country’s oldest organic landscapes. The first began to form shortly after the last Ice Age.
Mist drifts slowly across the dark water. Each time you pass someone coming the other way, you balance awkwardly on the narrow boards.
Farther ahead, two wooden benches stand beside a large bog pool. A staircase disappears into the brown water. An older woman in a swimsuit sits on one of the benches. You greet her.
No response.
Her face expressionless, she turns and slowly walks into the water.
You watch her and shrug.
Making contact turns out to be harder than you expected.
Not much farther on, you stop at an information board. Beside the text is an illustration of a plant. Its shape is peculiar, as though it belongs on another planet.
Curious, you pull out your phone and open Google Translate.
A translation appears on your screen:
“Sundew is a carnivorous plant that traps and digests insects using a sticky substance on its tentacles.”
You scan the soggy ground.
Where could a plant like that be hiding?
It must be tiny.
You kneel and search among the green sphagnum moss.
Then you spot something.
You lean farther forward. Your hand slips off the boardwalk, and the sphagnum moss gives beneath your weight.
“Excuse me.”
You startle at the sound of a deep voice. A hiker wants to get past. You stand and let him pass.
Once he is out of sight, you crouch down again.
There it is.
Almost indistinguishable from the moss.
A tiny green plant, no more than a few centimeters across. Thread-thin red tentacles reach out in every direction. Tiny droplets glisten at their tips.
The longer you look, the more sundew plants you discover among the sphagnum moss.
Then you spot one with two flies stuck to it.
One of the flies is still struggling, trying to pull itself free.
In vain.
The sticky droplets hold the fly firmly in place. You keep watching closely. The red tentacles bend very slowly toward the fly. There is no escape.
You stand again and continue along the boardwalk. At the observation tower, you climb the wooden stairs. At the top, a bird suddenly streaks past your head. Instinctively, you duck.
What was that?
You look up. Swallows fly back and forth beneath the roof. Between the wooden beams, you see their nests made of mud and straw.
One swallow lands on the railing, less than a meter away. Chirping softly, it preens its feathers. In the sunlight, its dark plumage takes on a blue sheen. It calmly carries on, as though you are not there at all.
You sit on the bench and rest your elbows on the railing. Large and small pools lie scattered across the bog. Bare trees rise like dark pillars above the moss.
The mist still hangs low over the water.
For a moment, you let your gaze wander across the bog.
The landscape looks almost ghostly.
Could Eksitaja still be wandering somewhere among those white veils?
Poppies, buttercups, daisies, viper’s bugloss, and countless other flowers whose names you don’t even know. Their stems sway gently with the summer breeze, like a colorful sea of wildflowers. Bumblebees buzz from flower to flower while butterflies flutter above the tall grass. The afternoon sun burns bright. From a white bench, you gaze out across the field. Everything around you feels like summer.
At the end of the gravel road, the road simply stops. In front of you is a farmhouse surrounded by open fields. This is where you’ll spend the night.
You pull into the yard. Beside the farmhouse stands a large wooden enclosure. Before you even open the door, something moves behind the wire mesh. An enormous Flemish Giant rabbit rises up and places his front paws against the fence.
You walk over and carefully hold out your hand. He stays where he is. Gently, you stroke the top of his head.
The goat in the pasture wanders curiously toward the fence.
“Baaah,” he bleats.
“Baaaaah,” you call back, just a little louder.
Chewing on a mouthful of grass, he studies you as if he knows perfectly well that you’re not one of his kind. His long white beard sways gently in the breeze.
You chuckle. The longer you look at him, the funnier he gets.
Then a voice calls out in the distance.
“Hello!”
A man walks toward you from the farmhouse.
“Hi, guys! My name is Kayto. I see you’ve already settled in. Perfect. I hope my daughter explained everything. The compost toilet is just behind that tree.”
He points toward a large tree at the back of the property.
“Oh, before I forget. Tonight we’re celebrating Jaanipäev, our Midsummer festival, here in town. You’re more than welcome to join.”
You look up.
“Tonight?”
“Yes!” He smiles. “I hope you’ll enjoy your stay.”
He raises his hand in a quick wave and walks back toward the farmhouse.
A festival tonight. That sounds like music to your ears.
A cool summer breeze drifts across the yard, but there is little sign that night is approaching. The sun still hangs above the fields, casting a warm glow over the tall grass.
You pull out your phone and open Google Maps.
A fifty-minute walk.
That should be doable.
You quickly change your clothes and head out. The gravel road leads between vast fields. Here and there, an old farmhouse stands beside the road, its wooden walls weathered and its roof slightly crooked from years of exposure to the elements. Round hay bales lie across the fields in neat rows.
The closer you get to the village, the busier it becomes. Cars pass you, all heading in the same direction. A little farther on, families with children get out at a large parking lot and continue on foot in small groups.
You pull out your phone again. The blue dot on the map is almost on top of your destination.
This must be it.
A long line has formed at the entrance. Estonian is being spoken all around you. Families, groups of friends, young and old.
Beside the entrance, two young women sit behind a small table. In front of them is a container for money and a stack of green paper wristbands.
When it’s your turn, you step forward.
“Hello, I heard there’s a Midsummer festival here tonight. Is that right?”
“Yes, it is. Welcome! It’s five euros.”
You take a five-euro bill from your wallet and place it on the table. One of the women picks up a green wristband and carefully fastens it around your wrist.
“Enjoy Jaanipäev,” she says with a wink.
You walk past the table and onto the festival grounds.
On the left is a small food truck. Through the open window, you spot a refrigerator filled with cold cans. A Coke. Exactly what you need.
The first sip cools you down instantly. You wipe the sweat from your forehead with your hand and look around.
In front of you stands a wooden barn that serves as a stage. Local residents sit at long picnic tables facing it.
A short man wearing a cap and sunglasses walks forward and picks up the microphone. He says a few words, his voice echoing across the grounds.
A moment later, he starts speaking enthusiastically in Estonian.
You don’t understand a word.
When he finishes, applause rises from the picnic tables. People turn toward the stage as the first musicians pick up their instruments.
Then the band starts to play.
A cheerful folk melody fills the grounds. Couples step forward and begin to dance. A little later, the Midsummer bonfire is lit.
People in the crowd clap along to the rhythm of the music. Children swing on the playground beside the village hall, while a little farther away, two teams pull against each other on a thick rope. People standing around them laugh and cheer them on.
You hardly notice that you’re an outsider here.
Everything feels so easygoing.
The music stops, and the man in the cap begins speaking again.
One by one, people in traditional clothing step forward from the crowd. The women wear white linen blouses with colorful embroidery and long striped skirts that sway gently with every step. Their hair is pinned up beneath caps decorated with long ribbons. The men wear knee-length trousers, woolen knee socks, and felt hats.
It feels as though the festival has suddenly stepped back in time.
The music starts again, and they begin to dance, moving rhythmically and perfectly in sync. Their colorful clothing swirls with every step.
Then the final note sounds. The dancers come to a stop together and bow deeply to the crowd.
Applause erupts all around you. You clap along, then glance at your watch.
Time to walk back.
At the food truck, you order some fries for the walk. With the warm paper cone in your hand, you leave the festival grounds. You give one last wave to the two young women, who are now completely caught up in the festivities.
Above the fields, the sky turns deep red. You follow the sandy path alongside the farmland as crickets call from the tall grass. Not a single car passes you. Behind you, the music grows softer and softer until only a distant melody drifts across the fields.
You fish the last fry from the paper cone, dip it in mayonnaise, and stop for a moment.
Ahead of you, the fields lie in the last warm light of the day. The sun almost touches the horizon, but seems to linger there.
As if the day isn’t ready to say goodbye just yet.
The landscape in front of you doesn’t make sense. In the photo, it looked completely different. Then it hits you: in April, everything here in Soomaa National Park changes. Water levels rise by several feet. Roads disappear, meadows flood, and villages become isolated from the outside world. Canoes become the only way out. The “Fifth Season” is unforgiving here. But the water isn’t the only thing you have to worry about…
You look out the car window. There’s no sign of the flooded riverbanks anymore. Ahead of you stretches an endless green landscape, now in full summer growth.
Large insects dart back and forth through the air at lightning speed.
A loud tapping hits the car.
You lean forward. There’s one sitting on the side mirror.
It looks like a giant fly.
A horsefly.
And they’re everywhere.
Do you really want to get out here?
You force yourself to make a decision and step outside.
You’re attacked immediately. They’re everywhere. On your hands. On your legs. You swat at them, but it barely helps. Every step through the grass only seems to make them more active. Frantically, you move back and forth, trying to escape them.
Ouch!
A sharp pain shoots through your leg.
You look down and try to swat the horsefly away.
Too late.
It has bitten you with its razor-sharp mouthparts. A small red spot appears almost instantly. It itches, and you scratch it.
It doesn’t help.
The itching spreads, as if something is crawling farther beneath your skin.
Ouch!
Another bite.
You look at your arms. The buzzing grows louder. You take a step back toward the car, but the movement seems to be their signal. They come at you faster, more aggressively.
You start swatting again, but you miss more than you hit.
You quickly jump back into the car and slam the door shut.
You slowly breathe out and look at your leg.
A bump is beginning to form. It feels sore and warm.
A large cloud moves across the sun, casting its shadow over the grass.
Within seconds, everything seems to change.
You look through the window.
The horseflies are gone.
You wait a little longer, then cautiously step outside.
No buzzing.
No painful bites.
Finally, some peace.
You quickly start setting up the tent, sliding the poles into place.
Then the sun breaks through again.
The grass starts moving.
There they are again!
Like tiny vampires that somehow seem to love the light, they come straight for you.
You make it into the tent just in time and zip the mosquito net shut.
The horseflies patrol back and forth across the fabric, as if they’re waiting for you to come back outside.
Not happening anytime soon.
Hours pass. The air grows cooler, and it finally seems like the swarm has retreated.
You cook a meal and take it up to the observation tower. From there, you look out across an area that was still largely underwater just a few months ago.
As dusk begins to settle in, you climb back into the tent. Through the tent fabric, you scan the dark edge of the forest.
Maybe a moose will appear tonight. Or a fox. Maybe even a lynx.
Then a sharp call rises from the tall grass.
A corn crake.
Again.
And again.
The sound seems to be getting closer, but no matter how hard you look, the bird remains invisible.
Just to be safe, you grab a pair of earplugs.
Hopefully they’ll help.
All night long, its call echoes endlessly across the field. Every now and then, you drift off, only to wake again a little later to the same piercing sound.
How can a bird this loud be so impossible to find?
If it keeps this up, you’ll be the one going deaf.
Sleepily, you open your eyes.
Buzzing everywhere.
No. Not again…
The itching is intense.
Your arms. Your legs. Even your neck.
Did you really get bitten this many times yesterday?
You look at your skin.
Red bumps everywhere.
Then you look up.
Dozens of mosquitoes are sitting against the mesh of the tent.
How did they get inside?
Is there a hole somewhere?
You sit up and look around the tent.
Then you see it.
The window is open.
You look at the zipper.
Wrong zipper.
You slap your forehead.
You left the window open all night.
Across the river, dark holes are visible in the steep bank. You peer through the bushes, searching for movement. The water flows past, but nothing else seems to be happening.
Could beavers be living here?
Gauja National Park is Latvia’s oldest and largest national park, with dense forests, deep river valleys, and red sandstone cliffs. As you read about it on your phone, you begin to feel that familiar excitement. Another new place to explore.
You’ve found a spot by the river, deep inside the park. What you’ll find there, you don’t yet know.
You fasten your seat belt, start the navigation, and slowly leave Estonia behind. The change isn’t particularly noticeable. The landscape looks much the same, as if the border exists only on the map.
Vast wheat fields stretch across the countryside. Every now and then, a farmhouse appears, tucked away among a cluster of trees. Some are well maintained, with neatly mowed lawns and gardens full of colorful flowers.
Others look neglected and abandoned. The windows are dusty, some even broken. Bushes grow through the shattered windows and slowly take over the farmhouse. As if nature has become its new resident.
Gradually, the golden fields give way to a dense forest of deciduous trees. The treetops rise high above the road.
You enter Gauja National Park, heading toward the spot you found earlier. The road winds through the forest before taking a sharp turn. There, between the bushes, the campsite comes into view.
A picnic table and a simple shelter stand farther away in the grass. You look around, but there’s nobody in sight. A flattened patch of grass along the riverbank serves as a parking spot.
You turn off the engine and step outside. The soft grass tickles your feet.
In front of you, the bank drops steeply toward the river. Dark brown water rushes past. Azure-blue damselflies dart back and forth just above the surface.
You look again at the dark openings in the bank across the river. Maybe something will emerge from one of the holes tonight.
You grab your chair, unfold it, take a refreshing drink from the fridge, and sit down.
The last birds can still be heard as the sun disappears below the horizon. A warm breeze brushes against your skin.
A balmy summer evening. You gaze out across the water.
The opposite bank remains quiet. Maybe it’s still too early?
Just when you think nothing is going to happen, a beaver slips into the water from the sandy bank. It swims silently toward a patch of aquatic plants farther downstream. There, it calmly begins its evening meal.
Then another beaver comes swimming toward it. Its head barely rises above the surface. It moves at full speed toward the first beaver.
With loud squeaks, the two become entangled in a wrestling match. They push against each other, staying close together in the water.
After a while, one of them has had enough, swims back, and disappears from sight.
Out of the corner of your eye, you suddenly notice a patch of green moving across the water.
A large branch covered in fresh leaves.
You take another look.
There it is again. The same beaver, carrying half a tree between its jaws.
Diep in de Belgische Ardennen, aan de oevers van de Semois, ligt Camping Maka. Net buiten het terrein liggen de resten van de beroemde smidse van Auby-sur-Semois.
‘Kaaaaboem, kaaaaboem, kaaaaboem.’
Vierentwintig uur per dag galmden de doffe slagen van de hamer ‘Le Maka’ op het aambeeld. Hier werden eeuwenlang zwaarden gesmeed voor de ridders van Bouillon.
Je blik glijdt over de navigatie; nog vijf minuten.
Uit het raam zie je metershoge naaldbomen en heuvels vol gras en paardenbloemen. Een paar koeien loeien wanneer je langs rijdt.
Even later passeer je een klein dorpje. Huizen van leisteen met houten raamluiken brengen je in een andere tijd.
De weg slingert verder door het dal, tot achter de struiken de eerste tenten en camperbusjes verschijnen.
Via een smalle brug steek je de rivier over en rijd je de camping op.
Langs de oever staat het woord MAKA, gevormd door grote houten palen. Daar tegenover een bistro waarvan de gevel vol hangt met bierplaten. Het doet je denken aan een knus alpencafé.
Wanneer je binnenstapt, word je vriendelijk begroet door Nancy en Guido, de eigenaren.
Bij de bar bestel je een koud drankje met bitterballen. Buiten plof je neer in een houten loungestoel aan de rivier. Je leunt achterover en sluit je ogen. De warme zon verwarmt je gezicht, terwijl het water rustig voorbij kabbelt.
Langzaam glijdt de spanning van je af.
Je pakt je telefoon uit je broekzak
Eén streepje ontvangst, dat even knippert en dan verdwijnt.
Geen bereik. Geen wifi.
Je stopt je telefoon weer in je zak.
Normaal zou je op zoek gaan naar een beter signaal. Nu voelt het als een opluchting.
De avond valt en voordat het donker wordt, besluit je een wandeling langs de rivier te maken. Terwijl je over het pad loopt, probeer je je voor te stellen hoe deze plek er eeuwen geleden uit moet hebben gezien. Niet de stilte van nu. Maar het kabaal van zwaarden die dag en nacht werden gesmeed. ‘Kaaaaboem. Kaaaaboem. Kaaaaboem.’
Je ademt diep in. De lucht ruikt naar dennenbomen en gemaaid gras.
Aan de oever staan rijen berkenbomen waarvan één is omgeknaagd.
Je blijft even staan. Dan beweegt er iets.
Automatisch doe je de verrekijker omhoog.
Je ziet een harige kop met zwarte kraalogen en tanden zo oranje als een sinaasappel. Het dier glijdt het water in en pas dan zie je hoe plat zijn staart is.
Een bever.
Hij laat zich meevoeren door de stroming en zwemt naar een pluk gras in de rivier. Met zijn voorpoten, die op kleine handjes lijken, propt hij het gras in zijn bek.
Hij steekt zijn snuit in de lucht en kijkt jouw kant op.
Of dat lijkt tenminste zo.
Dan draait hij zich om en verdwijnt in de opening van de burcht.
Langzaam laat je de verrekijker zakken.
Nog nooit heb je een bever van zo dichtbij gezien.
Ondertussen kleurt de lucht oranjerood en een frisse wind zorgt voor kippenvel op je huid.
Terug op de kampeerplek kloof je met een bijl een stuk berkenhout en legt het in de vuurschaal. Een vonk van je vuursteen laat de droge berkenschors vlam vatten.
Je leunt voorover in je stoel en warmt je handen aan het vuur.
Vonkjes dwarrelen omhoog en verdwijnen in het donker. Het licht van de maan glinstert op de rivier.
Je leunt achterover.
Je kijkt naar de rivier. Naar het vuur. Naar de sterren aan de hemel.
Een glimlach verschijnt op je gezicht.
Eeuwen geleden galmden de doffe slagen van de hamer door de vallei. Nu is het enige geluid het zachte stromen van de rivier.
Misschien is dat juist wat deze plek bijzonder maakt.
Dat de natuur uiteindelijk alles terugneemt.
Zelfs het geluid van ‘Le Maka’.
De storm komt sneller dan je had verwacht. De wind giert over het vlakke landschap. Voor je strekt de ruige Waddenzee zich uit. Terwijl donkere wolken zich samenpakken aan de horizon, verdwijnt de toegangsweg volledig onder het opkomende tij.
Het eiland van de mannen ligt daar in de verte. Voor nu onbereikbaar.
Bij hoogwater raakt het eiland Mandø volledig afgesloten van het vasteland. Je kunt je nauwelijks voorstellen dat er over enkele uren weer een weg zichtbaar zal zijn.
Bij de parkeerplaats pak je je telefoon om te kijken wanneer het eb wordt. Ongeveer een uur vóór en na laagwater kun je de oversteek maken. Je wacht urenlang, tot het water zich langzaam terugtrekt en er weer een weg uit de zee verschijnt.
Je start de motor en klemt je handen om het stuur. Voorzichtig rijd je het nog vochtige grindpad op. Kiezelstenen schieten weg onder de auto en ketsen luid tegen de wielkasten.
Opeens verschijnt de zee voor je.
Je hart gaat sneller kloppen.
Heb je het getij wel goed ingeschat?
Voor je lijkt de weg te verdwijnen in het water.
Maar dan zie je het. De weg maakt een bocht naar rechts en verschijnt opnieuw tussen het water. Je ademt uit met een diepe zucht. De spanning glijdt van je schouders.
Een groep scholeksters vliegt verschrikt op zodra je dichterbij komt. Links en rechts strekken zilte kwelders zich uit. Tussen het natte gras zoekt een wulp met zijn lange snavel naar voedsel.
Dan glijdt er een schaduw over de vlakte.
Je stopt de auto en brengt de verrekijker naar je ogen.
Daar, hoog boven je.
Een hoekige gele snavel.
Klauwen, gekromd als stalen haken.
Een zeearend.
Hij lijkt roerloos in de lucht te hangen, zijn blik strak naar beneden gericht.
Alsof hij ieder moment kan toeslaan.
Plots klinkt er een luid getoeter.
Een tractorbus dendert je tegemoet. Kinderen met wollen mutsen hangen uit de ramen en zwaaien enthousiast terwijl ze je passeren.
Na ongeveer twintig minuten bereik je het eiland. Op de dijk schiet een kudde schapen uiteen. Een lammetje springt omhoog en botst onhandig tegen zijn moeder aan.
De weg slingert verder richting het dorp. Historische huizen lijken je zwijgend te observeren terwijl je langzaam voorbijrijdt. Je passeert een klein museum, een café en even verderop een winkeltje.
Er is geen mens op straat.
Alsof de tijd op het vasteland is achtergebleven.
Bij het winkeltje parkeer je de auto. Zodra je binnenstapt, klingelt een deurbel door de stilte.
‘God morgen,’ zegt een kleine vrouw in het Deens.
Haar korte grijze kapsel laat haar bleke huid nog bleker lijken. Kuiltjes verschijnen in haar wangen wanneer ze glimlacht.
In het winkeltje liggen de dagelijkse boodschappen netjes uitgestald: groenten, fruit, vleeswaren en zuivel.
Ze overhandigt je een kaart van het eiland en vertelt dat je kunt overnachten op de camping in het dorp.
‘There are many birds to see,’ zegt ze. ‘Nature is everywhere here.’
‘Tak,’ zeg je in het Deens, terwijl je de kaart in je zak stopt en de winkel uitloopt.
Je trekt je wandelschoenen stevig aan, ritst je windjack dicht en loopt het zandpad op. De wind jaagt langs het helmgras en snijdt ijskoud tegen je wangen.
Voor je opent zich een uitgestrekte zandvlakte. Je vinger glijdt over de kaart.
‘Koresand’.
Een zandvlakte van dertig vierkante kilometer waar zeehonden rusten. Houten palen markeren de eeuwenoude getijdenweg. Volgens een oude legende overleefden tijdens de stormvloed van 1558 slechts zeven mannen. Daaraan zou Mandø zijn bijnaam ‘het eiland van de mannen’ danken.
Het duingebied opent zich verder voor je. Overal liggen oesterschelpen en skeletten van zee-egels verspreid in het zand.
Aan de horizon verschijnen drie vreemde gedaantes.
Je knijpt je ogen samen.
Reuzen?
Vikingen over de vlakte… of ridders te paard?
Voor een ogenblik voert je verbeelding je mee naar een ver verleden.
De gedaantes komen dichterbij.
Dan zie je het goed.
Je grinnikt zacht.
Het zijn gewoon drie wandelaars in regenjassen, opgeblazen door de wind.
Mandø voelt als een eiland waar oude verhalen nog altijd ronddwalen.
Ze ligt aan land geworpen, alsof de zee haar achteloos heeft uitgespuugd. Haar romp half verzonken in het koude zand. ‘Anna’ staat er geschreven op het hout. De verf verbleekt door jaren van zout, wind en zon. Een zure geur van rotte vis kruipt je neus in. De lucht doet je maag samentrekken.
Plotseling verschijnt er een meeuw op de vlaggenmast.
Hij krijst luidkeels alsof hij je wil waarschuwen voor iets wat te gebeuren staat.
Een seconde later ploft er een dikke klodder meeuwenstront naast je.
Dat scheelde niet veel.
Voor je strekt Noord-Jutland zich uit. Waar nu graslanden liggen, lag ooit een zeestraat. Woeste golven sloegen tegen Vikingschepen die via de beschutte Limfjord van de Noordzee naar het Kattegat voeren.
Nu is het strand verlaten. Op sommige stukken mag je met de auto over het strand rijden.
Je kijkt om je heen, maar ziet geen andere auto’s rijden. Alleen een oude schoolbus staat er verlaten bij.
Links valt je oog op een bord: ‘Verboden toegang voor voertuigen.’
Toch lopen er bandensporen het strand op. Je twijfelt even, dan druk je het gaspedaal in. De banden slippen in het mulle zand, maar vinden snel grip.
Je rijdt door, kilometers achter elkaar. De horizon lijkt eindeloos.
Geen andere mensen.
Geen andere auto’s.
Tussen de duinen liggen zomerhuizen verscholen, hun rolluiken gesloten en veranda’s leeg. Het seizoen moet hier nog beginnen.
Wanneer het water zich verder terugtrekt, groeit je vertrouwen. Je steekt een klein riviertje over dat vanuit de duinen naar zee stroomt. Het water spat op tegen de wielkasten.
Dan blijkt er een teken van leven. In de verte scheert een groep mensen in blokarts over het strand, voortgeduwd door de harde wind.
De volgende ochtend laat je de kust achter je. Bij Aggersborg passeer je de resten van wat ooit de grootste Vikingvesting van Scandinavië was. Alleen de contouren van de gebouwen zijn nog zichtbaar in het gras.
Je stelt je voor hoe duizenden woeste vikingen met hun bijlen door de vesting trokken. Vanuit het fort waakte koning Harald Bluetooth over de doorgang. Eeuwen later klinkt zijn naam nog door, maar dan in digitale vorm.
Deze historische plek is niet je eindbestemming.
Je hebt gelezen over het natuurgebied Lille Vildmosse, waar de grootste hertachtigen op aarde rondlopen.
Elanden.
Een volwassen mannetje kan meer dan zevenhonderd kilo wegen. Zijn gewei is bijna net zo breed als een volwassen man lang is. Je hebt foto’s gezien, maar een eland in het echt tegenkomen is iets heel anders.
Onbewust speur je het landschap af terwijl je naar het bezoekerscentrum rijdt.
Binnen vraag je de vrijwilligster waar je de meeste kans hebt een eland te zien. Ze schuift een kaart naar je toe, vouwt die open en zet een cirkel om een uitkijktoren.
‘Well, this morning there was one spotted here.’
‘You should definitely go there.’
Terwijl je naar buiten loopt blijf je naar de kaart kijken.
Zou hij daar nog steeds zijn?
Een vlonderpad brengt je dwars door het moerasgebied richting de uitkijktoren. Je klimt de trap op en kijkt uit over het landschap.
Kraanvogels.
Rietvelden.
Water.
Maar geen eland.
Na een tijd klim je weer naar beneden. Onderweg valt je oog op iets tussen het riet: platgedrukte planten.
Je blijft staan.
Zou hier een eland hebben gelopen?
Een dierlijke geur dringt je neus binnen, scherp en zwaar, precies zoals in een dierentuin. Voorzichtig volg je het spoor. Je let goed op waar je je voeten neerzet. Adders leven ook in dit gebied.
Daar ligt iets in het gras.
Een hoopje donkere keutels.
Het lijken net paaseieren.
Even verderop nog meer. Je hurkt en prikt voorzichtig met een stokje in één van de keutels.
Ze voelen hard aan. Niet vers. Toch geeft het je hoop.
Je blijft tot de schemer invalt. Steeds meer auto’s zie je langskomen en rijden langzaam door het gebied. Blijkbaar ben je niet de enige die op zoek is. Met je verrekijker speur je de heide af.
Dan klinkt een bekend geluid.
‘Koekoek, koekoek.’
Je scant de takken waar het geluid vandaan komt.
Daar zit hij.
De koekoek.
Zou hij op zoek zijn naar een nest waarin hij zijn ei kan leggen?
Het wordt donkerder, maar het voelt te vroeg om te vertrekken. Je waagt het erop en rijdt nog een rondje door het gebied. De andere auto’s herken je inmiddels en je glimlacht naar de bestuurders. Iedereen lijkt hier dezelfde missie te hebben. Het voelt als een safari.
Dan zie je iets bewegen.
Het dier verplaatst zich door het riet.
Je houdt je camera klaar.
Je volgt het net zo lang tot het tevoorschijn komt.
Een edelhert.
Helaas.
Geen eland.
Inmiddels is het pikkedonker. Op de app Park4Night zoek je een slaapplek. Twintig minuten verderop ligt een parkeerplaats. Je hoopt dat je daar de nacht kunt doorbrengen.
Je knippert verbaasd met je ogen als je aankomt.
Zie je dat nu goed?
Vikingen rennend over het terrein.
Met houten zwaarden en bijlen, krijsend en lachend.
Kinderen, verkleed als Vikingen.
Even lijkt het alsof Harald Bluetooth zijn krijgers heeft teruggeroepen.
Terwijl de ferry noordwaarts over het Kattegat glijdt, volg je een route die al meer dan duizend jaar reizigers naar het noorden trekt. De zeestraat verbindt de Noordzee met de Oostzee en vormde eeuwenlang een van de belangrijkste handelsroutes van Scandinavië. Vikingen, kooplieden en oorlogsvloten voeren over deze wateren op weg naar handel, rijkdom of strijd.
In de verte klinken scheepshoorns en het geratel van containers die worden verplaatst. Aan de kade van Frederikshavn rijzen hoge hekken en stalen kranen op tegen de lucht. STENA LINE staat op een wit bord boven de terminals. Je slaat linksaf en volgt de borden naar de voertuigen. Auto’s en vrachtwagens schuifelen langzaam vooruit. Bij het loket zit een jonge vrouw.
‘Welcome, can I have your passport, please?’ vraagt ze vriendelijk.
Je schuift je paspoort onder het raampje door.
Ze tikt iets op haar toetsenbord, werpt een korte blik op het scherm en geeft dan je paspoort samen met het ticket terug.
‘Row five.’
In je binnenspiegel zie je hoe andere auto’s zich achter je aansluiten. Langzaam groeit de rij. Je wacht. De schemering zakt over de haven. Bijna een uur lang gebeurt er niets. Dan, eindelijk, beweging. Je start de motor en rijdt het schip op via een enorme laadklep. Een matroos in een fluorescerend jack staat al klaar en gebaart naar links.
Je parkeert je auto op het dek en pakt je rugtas. Met een duw schuift de zware cabinedeur piepend opzij. Je loopt de metalen trap op.
Boven opent zich een netwerk van lange gangen, met een bar, een buffetrestaurant en zelfs een kleine supermarkt met winkelwagens. Het schip is zo groot dat je hier gemakkelijk kunt verdwalen.
Bij een informatiedisplay blijf je even staan. Je zoekt het zonnedek: dek 9, daar moet je zijn.
Zodra de buitendeur opengaat, slaat de geur van diesel naar binnen en vult het dreunen van de motoren de ruimte. Buiten snijdt de wind scherp langs je huid en voel je hoe het staal onder je voeten trilt. Feloranje reddingsboten hangen in verticale rijen pal boven je hoofd.
Daaronder hangen lange cilindervormige capsules. Wanneer je dichterbij komt, zie je dat het opblaasbare reddingsvlotten zijn.
Aan de reling blijft je blik hangen. Het water schuurt langs de romp en laat strepen van wit schuim achter. In de verte verschijnt een licht.
Drie korte flitsen, gevolgd door een lange pauze.
Je knippert. Het is weg.
Of toch niet.
Een vuurtoren.
Je blijft kijken naar de goudgele lucht die langzaam overgaat in zee.
Hier, midden op zee, voel je hoe klein je eigenlijk bent.
Om drie uur ‘s nachts vaart het schip de haven van Göteborg binnen. De laadklep zakt met een dreun naar beneden. Het stoplicht springt op groen en je rijdt de stad in. Om je heen zie je betonnen gebouwen vol felle verlichting. In de verte steekt de verlichte Sjömanstornet boven de daken uit.
Na een half uur laat je de stad achter je. De wegen worden stiller en donkerder. Je moet nog op zoek naar een slaapplek. Op de kaart vind je een parkeerplek midden in een natuurreservaat. Overnachten lijkt er toegestaan. Je besluit het te proberen.
Wanneer je de weg afdraait, maakt het asfalt plaats voor een gravelweg vol hobbels en kuilen. Metershoge naaldbomen sluiten zich aan weerszijden om je heen.
Doodstil is het.
Een kriebel trekt door je buik.
In het licht van de koplampen schiet iets over de weg.
Je remt.
Te snel om te zien wat het was.
Het pad voert je verder door het bos naar de plek die je op de kaart had gevonden. Daar staat een zwart busje geparkeerd en op de grasvlakte zijn een paar tenten opgezet.
Het voelt geruststellend om niet alleen te zijn in het donkere bos.
Je kijkt omhoog. De lucht wordt al langzaam lichter. Je werpt een snelle blik op je horloge. Het is al vier uur in de ochtend. Snel nog een paar uur slapen.
Maar niet voor lang.
Een paar uur later word je gewekt door piepende remmen. Slaperig rits je het raampje open. Buiten staat een rij schoolbussen geparkeerd. Scholieren met rugzakken, gekleed in sportieve kleding, stromen het bos in. Vast en zeker een schooluitje, het is tenslotte een doordeweekse dag.
Met een vers kopje koffie ga je op een grote kei zitten. De ochtendlucht voelt nog fris. Naaldbomen overal, tot zover je kunt kijken. En grote keien, begroeid met lagen mos. Voor je timmert een zwarte specht met zijn snavel in een holle boom. Het geluid echoot door het dichte bos. In gedachten dwaal je weg.
Wildkamperen…
Daar ben je naar op zoek.
In Zweden geldt het allemansrecht: je mag hier vrij kamperen, zolang je de natuur met rust laat en niets achterlaat. ‘Leave no trace but footprints’ is het motto.
Je pakt je telefoon en opent ‘Min Karta’. De tip kreeg je van een vrouw op de boot. Op het scherm verschijnt een gedetailleerde kaart met wegen en paden. Je zoomt in en schuift over het scherm. Een dunne lijn slingert dwars door het bos naar een groot meer.
Even blijf je naar de route kijken.
Zou je daar kunnen komen?
De kaart ligt geopend voor je, maar hoe langer je ernaar kijkt, hoe minder de werkelijkheid lijkt te kloppen. Tussen jonge groene berken en hoog opschietend onkruid tekent zich vaag iets af wat ooit een weg was. Het lijkt alsof er al jaren geen mens meer is geweest.
Je twijfelt even. Doorrijden of omkeren?
Je besluit door te rijden. Je schakelt naar vierwielaandrijving en laat de auto rustig op gang komen. Terwijl de banden zich een weg banen over grote keien, schrapen laaghangende takken langs de zijkant. Bij elke hobbel schudt de auto je heen en weer. Je blijft het pad volgen, steeds dieper het bos in.
Daar, tussen hoge naaldbomen, verschijnt een schuur. Het dak is volledig bedekt met mos en de deur ontbreekt. Struiken hebben zich door de kieren in het hout naar binnen gewerkt. Even gluur je naar binnen. Er trekt een rilling door je heen.
Je rijdt verder, de bocht om. Het pad daalt steil af, waardoor je niet goed kunt zien waar het naartoe loopt. Na de volgende bocht opent het bos zich. Voor je ligt een verlaten gravelpit, midden in het bos. Op de grond ligt een cirkel van keien met daartussen verkoolde houtresten. Ernaast liggen grote veren, nog vast aan een stuk huid.
Wat is hier in hemelsnaam gebeurd?
Alsof een roofdier hier zijn prooi heeft achtergelaten.
Je stapt uit de auto en volgt een smal pad dat dwars door het struikgewas loopt. Een grote rots doemt op. Je klimt erop en dan dringt het tot je door hoe hoog je staat. Ver beneden glijden twee rode kano’s over het donkerblauwe water. Verder niets dan bomen, zover je kunt kijken. Er heerst een diepe, bijna onwerkelijke rust.
Je draait je om en loopt terug. Zodra je bij de plek bent, glijdt je blik opnieuw over de huid met veren.
De zon zakt langzaam achter de boomtoppen en de schaduwen worden langer. Niet veel later rits je de tent dicht. Die nacht lig je warm in je slaapzak, maar je slaapt niet. Elke vezel in je lijf staat op scherp. Je bent klaarwakker, ook al is het doodstil om je heen.
Plots waait met een ruk het tentdoek omhoog.
Je schrikt.
Is het de wind?
Tenminste, dat hoop je.
Buiten kraakt een tak.
Je luistert.
Maar je hoort alleen de wind ruisen door de bomen.
Verder blijft het stil.
Je schuift je hoofd dieper in je slaapzak en sluit je ogen.
Langzaam worden je oogleden zwaar, tot de vermoeidheid het wint en je wegzakt in een diepe slaap.
Een strook warm ochtendlicht valt door het tentdoek op je gezicht. Vogels fluiten. Je kijkt op je horloge: negen uur. Je trekt een T-shirt over je hoofd en schiet je broek aan.
Buiten staat de zon al hoog aan de hemel. De plek ligt er vredig bij. Ook de veren ogen ineens een stuk minder dreigend. Geen spoor van mens of dier. Toch blijft je blik nog even hangen bij de rand van het bos. Ergens heb je het gevoel dat de stilte hier iets verbergt.
Na alle spanning van de nacht begint je maag zachtjes te knorren. Je zet het kookstel aan en maakt een roerei met knäckebröd. Daarna is het tijd om jezelf op te frissen. Een douchegebouw is hier nergens te bekennen.
Het is een uitdaging.
Elke keer ontdek je dat je meer kunt dan je denkt.
Juist de kleine dingen voelen ineens als overwinningen.
Dus je kookt wat water in een pan en vult een bak. De buitendouche hang je op en ook het draagbare toilet, een Boxio, staat klaar voor gebruik.
Je kijkt nog een keer om je heen.
Er is hier echt niemand.
Dan trek je je kleding uit en zet de douche aan. Het warme water stroomt langs je huid. Het vuil en de spanning van de nacht spoelen van je af.
Daar sta je, poedelnaakt tussen de hoge dennenbomen.
Nergens een mens te bekennen.
Je glimlacht.
Het voelt vrijer dan je ooit had verwacht.
De mooiste plekken laten zich niet plannen. Je vindt ze wanneer je afwijkt van de route, een onbekende weg inslaat en besluit te kijken waar die je brengt.
Midden in de Zweedse wildernis, verscholen tussen bossen en meren, wacht zo’n plek. Een eiland dat lijkt te zweven tussen lucht en water.
Pas wanneer je dichterbij komt, zie je waarom.
Je rijdt noordwaarts, zonder te weten waar de weg je zal brengen. De wegen lijken hier eindeloos. Kleine dorpen en verspreide boerderijen glijden voorbij. Tussen het groen duiken bruinrode huizen op. Allemaal van hout, geschilderd met Falu-rood, een pigment uit de kopermijnen dat het hout beschermt tegen het ruwe Scandinavische klimaat.
Hoe noordelijker, hoe leger het wordt. Uitgestrekte bossen en meren nemen het landschap over. Af en toe doemt er een huis op tussen de bomen. Sommige lijken eerder verlaten dan bewoond.
Hoe zou het zijn om hier te wonen?
Op de kaart zie je een gravelweg die eindigt bij een afgelegen meer. Rondom is geen bebouwing te zien, alleen bos en water. Nieuwsgierig sla je af. Na een tijdje kom je uit op een open plek. Een tractorspoor verdwijnt tussen de struiken. Je parkeert de auto uit het zicht en loopt verder.
Aan de oever ligt een kleine houten vlonder, met daarnaast een strookje kiezelstrand. Je zet je stoel neer en gaat zitten. Het zonlicht valt over het water en warmt je gezicht. Even sluit je je ogen.
Geen verkeer.
Geen stemmen.
Alleen het zachte ruisen van de wind door de bomen.
Dan klinkt het luide gekwaak van een parelduiker over het meer.
Je opent je ogen.
Midden in het meer ligt een eiland. Tussen de slanke sparren staat een houten huis verscholen. Aan de gevel hangt een reddingsboei en iets verderop staat een rode picknicktafel.
Zou daar iemand wonen?
Je speurt het eiland af.
Geen steiger.
Geen boot.
Geen spoor van leven.
Alleen het huis.
In het spiegelgladde water vervaagt de grens tussen lucht en water. Het eiland lijkt te zweven, alsof het loskomt van het water. Je blik keert steeds terug naar het eiland, totdat je langzaam het besef van tijd verliest.
De nacht valt, al wordt het nooit echt donker. De midzomernachten zijn aangebroken. Door de opening van de tent zie je hoe het bos zacht verlicht blijft.
Je kruipt in je slaapzak en dooft het lampje.
In de verte klinkt een geluid.
‘poe… poe… poe…’
Nog een keer.
Dichterbij nu.
Je luistert zonder te bewegen.
Voorzichtig pak je je telefoon. Je opent de vogelherkenningsapp en start een opname.
Een paar seconden later verschijnt een naam op je scherm: de ruigpootuil.
Zachtjes rits je de tent open.
Met de zaklamp in je hand schijn je tussen de takken.
Daar zit hij, hoog in de boom.
Felgele ogen kijken je aan.
Zijn kop draait langzaam mee terwijl je beweegt.
Je maakt een foto.
Dan is het genoeg.
Je dooft de zaklamp en laat hem met rust.
De volgende ochtend verwarmt de zon het meer al vroeg. Voor het eerst sinds dagen voelt het zomers aan. Met een kop koffie in je hand loop je naar het meer.
Het water is bruin, als thee die te lang heeft getrokken, maar helder genoeg om de stenen op de bodem te zien liggen.
Je gaat op de rand van de vlonder zitten en laat je voeten in het water zakken.
De kou trekt meteen door je benen. Je zet de dampende kop koffie naast je neer. Voorzichtig waad je het water in. Voor je het weet ben je kopje-onder.
De duik maakt je in één klap klaarwakker. Je draait je op je rug en laat je even drijven. Alleen het zachte gekabbel om je heen.
Dan zwem je terug naar de vlonder, pakt een handdoek en slaat die om je schouders. Je kijkt uit over het stille meer.
Achter je klinkt plots het knarsen van banden op grind.
Je draait je om.
Een man op een fiets komt aangereden.
Hij remt en zwaait je vriendelijk toe.
Wacht eens even…
Is hij nou… naakt?
Hij stapt af.
Zonder aarzeling duikt hij het water in.
Zo snel als hij erin gaat, is hij er ook weer uit.
Even later is hij alweer verdwenen tussen de bomen.
Je neemt een slok koffie en grinnikt.
Mocht je hier eigenlijk wel overnachten? De avond ervoor had je nog gezocht naar een verbodsbord, maar niets gevonden. De zandroute had je steeds dieper het bos in gevoerd, tot tussen de bomen een kleine open vlakte verscheen. Pas de volgende ochtend zou je begrijpen waar je precies was beland.
De eerste dunne zonnestralen vallen tussen de bomen. Het gezang van een merel doorbreekt de stilte.
Terwijl je de veters van je wandelschoenen strikt, kijk je nog één keer om je heen. Het mulle zand. De open vlakte. De shelter boven op de heuvel.
Een mooie plek.
Nergens zie je een bord dat auto’s verbiedt. Toch blijft de vraag hangen. Het ontbreken van een bord is nog geen antwoord.
Je haalt je schouders op, stopt een thermoskan koffie in je rugzak en rijdt weg.
Even verderop verschijnt tussen de bomen een oude stenen boogbrug. Je parkeert de auto en loopt naar het informatiebord.
‘Halgåleden’.
De bijna zeven kilometer lange wandelroute die je zocht.
Het pad voor je ligt bezaaid met grote keien. Stuk voor stuk zijn ze achtergelaten door de laatste ijstijd. Voorzichtig stap je eroverheen.
Lage struiken vol kleine rode bessen omsluiten het pad. Je speurt tussen de groene blaadjes naar een rijpe vrucht, maar helaas.
Het pad slingert dieper het bos in. Dan verandert het landschap.
Een lange houten vlonder loopt dwars door het moerassige gebied. Het hout kraakt bij iedere stap. Op sommige plekken zijn de planken verrot en gespleten. Je kijkt goed waar je je voeten neerzet.
Langs de route staan verschillende informatieborden. Ze vertellen hoe de laatste ijstijd dit landschap heeft gevormd. Niet alleen het ijs, maar ook de Halgån, de Vångan en de Klarälven lieten hier hun sporen na. Nog altijd ontstaan er aardverschuivingen.
De ijstijd is voorbij, maar het landschap staat nog altijd niet stil.
Dan bereik je een steile heuvel. Bij iedere stap zakt het losse zand onder je voeten weg. Langzaam klim je omhoog.
Boven op de heuvel stop je om op adem te komen.
Dan herken je de shelter.
Dezelfde shelter waarop je die ochtend nog een laatste blik wierp.
Het mulle zand. De open vlakte. De route door het bos.
Pas nu valt het kwartje.
Je hebt vannacht niet naast de wandelroute gekampeerd, maar er midden op.
Je laat je op het bankje van de shelter zakken, haalt de fles water uit je rugzak en kijkt uit over de rivier die door het dal kronkelt.
Wat de avond ervoor nog een afgelegen kampeerplek leek, blijkt nu onderdeel van de route te zijn.
Even later sta je op en loopt verder.
Het terrein wordt ruiger. Boomwortels groeien over het pad en vormen natuurlijke traptreden. Je benen branden wanneer je omhoog klautert.
Wanneer je stopt om op adem te komen, hoor je in de verte stromend water.
Met iedere stap wordt het geluid luider.
Tussen de bomen door verschijnt een kloof.
Langzaam loop je naar de rand.
De kloof is dieper dan je had verwacht. Onwillekeurig doe je een stap achteruit.
Beneden dendert de Halgån over enorme rotsblokken.
Voorzichtig laat je je blik nog één keer over de rand van de kloof glijden.
Dan zie je tussen de bomen opnieuw de stenen boogbrug.
Dezelfde brug waar de wandeling begon.
Zonder dat je het doorhad, heeft het pad je teruggeleid naar het beginpunt.
Je laat het landschap achter je, maar de beelden blijven hangen.
Zonder dat je het wist, was de wandeling al begonnen voordat je die ochtend je wandelschoenen aantrok.
De shelter. De kloof. De keien. De rivier.
Sporen van een ijstijd die duizenden jaren later nog altijd zichtbaar zijn.
De lucht wordt kouder naarmate je hoger de bergen in rijdt. Langs de weg verschijnen de laatste sneeuwvelden. De winter lijkt hier nog niet helemaal verdwenen. Pas bij Njupeskär ontdek je hoe riskant die laatste sporen kunnen zijn.
De route voert je zelfs even door Noorwegen voordat je Zweden weer binnenrijdt. Het landschap verandert nauwelijks. Bossen, bergen en sneeuwvelden blijven elkaar afwisselen.
Niet veel later draai je het parkeerterrein van Nationaal Park Fulufjället op.
Er staan verrassend veel campers en busjes. Je pakt je rugzak en loopt naar de ingang van het park. Op het grote informatiebord bekijk je wat hier te ontdekken valt.
Je slaat rechtsaf en volgt een lange houten vlonder langs een stil meer. Aan de overkant rijst Fulufjället boven het water uit. Op de hoogste delen liggen nog sneeuw en ijs.
Boven de berg hangt een donkergrijze lucht die weinig goeds belooft.
Dan breekt de hemel open.
Dikke druppels kletteren naar beneden. Tegen beter weten in, en alsof het nog iets uitmaakt, trek je de capuchon van je regenjas verder over je hoofd.
Binnen enkele seconden ben je doorweekt.
In de verte staat een grote den. Je rent ernaartoe en zoekt beschutting onder de takken. De regen klettert op de naalden en stroomt langs de bast naar beneden.
Voor je slingeren beekjes door het landschap. Frisgroene berken lichten fel op tegen de donkere lucht. Tussen de bomen verdwijnen smalle wildpaadjes het bos in.
Bijna sprookjesachtig.
Na enkele minuten wordt de regen minder. Je verlaat de beschutting en vervolgt de route.
Een steile trap brengt je verder naar beneden. Met iedere trede wordt het geraas luider.
Dan verschijnt Njupeskär tussen de bomen.
De waterval is 93 meter hoog, waarvan het water 70 meter vrij naar beneden valt. Daarmee heeft Njupeskär de hoogste vrije val van Zweden.
Via het vlonderpad wandel je steeds dichter naar de waterval toe. Voor je stort een enorme watermassa zich met geweld naar beneden. Neveldruppels waaien je van grote afstand tegemoet en leggen een vochtige waas over het pad.
Aan de voet ligt een dik pak ijs. Voetsporen lopen eroverheen, richting het vallende water.
Even twijfel je.
Toch zet je een stap vooruit.
De sneeuw kraakt onder je schoenen terwijl je voorzichtig over het gladde ijs schuifelt. Je ogen blijven strak op de grond gericht.
Nog één stap.
Dan glijdt je voet plotseling weg, vlak naast de kolkende rivier.
Je adem stokt.
Op het nippertje vind je je evenwicht terug.
Zonder te aarzelen draai je je om. Stap voor stap ga je terug naar de houten vlonder.
Pas wanneer het hout weer onder je schoenen kraakt, adem je uit.
Eén stap dichter bij de waterval was er één te veel.
Wanneer je de parkeerplaats bereikt, begint het al te schemeren. De campers en busjes staan er nog steeds. Door de ramen zie je mensen warm en droog binnen zitten.
Je zou hier kunnen blijven.
Maar je zoekt iets anders.
Een plek midden in de natuur.
Je verlaat het parkeerterrein en slaat vanaf de hoofdweg een smal gravelpad in. De weg eindigt bij een open plek naast een klein ven. Jonge berken groeien rond het water, verspreid tussen het moerassige gras.
Zodra je uitstapt, moet je opzij stappen.
Overal liggen keutels.
Alles wijst erop dat hier elanden komen.
Je klimt de tent in en ritst het raam een stukje open. Vanuit je slaapplaats kijk je uit over het water.
De avondlucht is koel.
En het is stil.
Doodstil.
Langzaam speur je de oevers af in het laatste schemerlicht.
Dit keer zet je geen stap.
Je wacht.
Dan kraakt er ergens in de verte iets.
Je verstijft.
Nog een kraak.
En dan weer stilte.
Je houdt je verrekijker stevig vast en blijft naar de donkere oever kijken.
Zou je deze nacht geluk hebben?
Je trapt hard op de rem.
De gordel snijdt in je maag.
Je hart klopt in je keel.
In je ooghoek beweegt iets.
Een schaduw op lange poten.
Voordat je kunt zien wat het is, springt het dier de weg op.
Met zijn enorme lijf en lange poten dendert hij in volle vaart tussen de bomen. Takken kraken en breken.
Pas dan dringt het tot je door wat je zojuist hebt gezien.
Een eland.
Een mannetje. Zijn gewei was nog niet volgroeid.
Nog even blijf je naar het bos kijken. Alsof hij ieder moment opnieuw tussen de bomen kan verschijnen. Maar je weet dat het niet gaat gebeuren.
Stapvoets rijdt je verder. Je speurt het bos af naar iedere beweging. Grote keien, begroeid met donkerbruin mos, brengen je voortdurend in de war. Ze lijken op harige elandenlijven.
Niet veel later opent het bos zich onder een rij hoogspanningsmasten. Langs de brede strook groeien jonge berken dicht op elkaar.
In de verte beweegt iets.
Je grijpt naar de verrekijker.
Nog één.
En nog één.
Wel verrek!
Twee elanden kijken je kort aan. Een paar seconden later verdwijnen ze weer tussen de bomen.
Een glimlach verschijnt op je gezicht. De afgelopen weken kwam je overal sporen tegen. Platgetrapte jonge bomen. Pootafdrukken in de modder. Keutels. Heel veel keutels.
Iedere keer dacht je dichtbij te zijn, maar tevergeefs.
Nog geen glimp.
Tot vandaag.
Je weet het zeker. Hier blijf je vannacht. Midden in het elandengebied.
Een stuk verderop staat een jachtstoel. Althans, wat er van over is. De constructie staat op instorten en het struikgewas groeit er dwars doorheen.
Zou hier nog steeds op elanden worden gejaagd?
De weg eindigt in een doodlopende lus. Voor je ligt een open strook langs de bosrand.
Dit is de plek.
De lucht wordt donker en de eerste spetters vallen op de voorruit.
Snel stap je uit en ontvouwt de tent. De druppels worden groter. Nog net voordat de zware bui losbarst, ben je binnen.
Je trekt een droge trui aan en maakt een kom warme soep. Door het raam kijk je naar buiten. De donkere wolken trekken uiteen en aan de horizon verschijnt opnieuw licht.
Fijn, want je hebt een missie.
Vanavond ga je op elandenexpeditie.
Te voet.
Hier, midden in het natuurgebied.
Zodra je naar buiten stapt, voel je kleine speldenprikjes op je huid. Je slaat naar je nek, dan naar je arm, je gezicht. Minuscule vliegjes zwermen om je heen.
Driftig zwaai je met je armen in het rond.
Mampieren.
Knutten, knaasjes of knozels. Hoe ze ook heten, de minuscule bijters weten iedere onbedekte plek te vinden. Zo klein dat je ze nauwelijks ziet.
Je probeert niet te krabben.
Want het jeukt.
O, wat jeukt het.
Toch loop je door, langs de struiken. Tussen de twee grindsporen groeit zacht gras. Langzaam, bijna geruisloos, zet je de ene voet voor de andere. Je ogen speuren van links naar rechts over het gebied.
Wat als er ineens één uit de bosjes springt?
Focus.
Geritsel vanuit de struiken.
Voorzichtig loop je de bocht om.
Je brengt de verrekijker naar je ogen.
Daar.
Tussen de jonge berken.
Een vrouwtje.
Rustig knaagt ze aan een tak.
Het gezoem om je heen zwelt aan. Muggen, landen op je handen en in je gezicht.
Je probeert ze weg te slaan. Je voelt ze prikken. Het jeukt en je wilt krabben.
Maar je blijft stokstijf staan.
Dit is het moment waar je op hebt gewacht.
Langzaam til je de camera op. Door de lens lijkt de eland nog groter. Een donkerbruine vacht. Een lange snuit en grote oren.
Je zakt langzaam door je knieën en schiet een foto.
Klik.
Haar kop schiet omhoog.
Ze kijkt je strak aan, haar oren gespitst.
Je durft nauwelijks te ademen.
Dan kraakt er een kiezel onder je schoen.
Aai.
Ze schiet weg.
Met een paar grote sprongen verdwijnt ze tussen de bomen.
Alsof ze er nooit is geweest.
Je laat de camera zakken en kijkt op het scherm.
Eindelijk.
Het is al ver na middernacht.
Toch voelt het alsof de dag nog maar net begonnen is.
Aan de rand van de poolcirkel weigert de nacht donker te worden. De zon slokt de duisternis steeds verder op, totdat er niets meer van overblijft. De nacht krijgt geen kans meer om terug te keren. De middernachtzon heerst nu over het landschap, dag en nacht.
Je rijdt verder richting het noorden, naar een plek waar de zon boven de horizon blijft. Je wilt het natuurfenomeen zelf ervaren. Dat vreemde verschijnsel waarbij de nacht hier verdwijnt.
Hoe langer je door het licht rijdt, hoe verder je loskomt van het ritme dat normaal zo vanzelfsprekend is. Je hebt weinig eetlust en moe ben je nog lang niet. Je biologische klok is in de war. Alsof die ergens is blijven hangen in een middag die allang voorbij is.
Kilometer na kilometer wisselen uitgestrekte bossen en meren elkaar af. Ze lijken je nooit te vervelen. De weg is lang en stil. Geen enkele tegenligger die je pad kruist. Niet zo vreemd, want het is inmiddels ver na middernacht.
Toch brandt er in sommige huizen nog licht.
Zouden de mensen ook nog wakker zijn, net als jij?
Dan schiet er in de verte iets laag over de grond.
Je mindert vaart.
Een vos.
Zijn vacht is roodbruin. Tussen zijn kaken hangt een prooi.
Je stopt de auto.
In de buitenspiegel zie je dat hij jouw kant op loopt.
Nieuwsgierig laat je het raam zakken.
De vos komt naast de auto staan.
Hij kijkt je onderzoekend aan. Dan steekt hij zonder haast de weg weer over en verdwijnt tussen de bomen.
Onderweg glijden je ogen over het landschap. Een edelhert graast tussen het lage gras en verderop hupt er een grote haas voorbij. De nachtelijke rit voelt als een ontdekkingstocht. In het aanhoudende licht verschijnt het ene dier na het andere.
Je besluit alvast een plek te zoeken waar je een paar uur kunt slapen. Een smal gravelpad leidt het bos in. Het blijkt een uitdagende off-route route.
Het pad ligt bezaaid met kuilen en keien. Lage takken vol bladeren hangen van beide kanten over de weg en strijken langs de auto. Het voelt alsof je door een carwash rijdt, maar je vermoedt dat de auto inmiddels wel wat krassen rijker is.
Bij iedere kuil die je passeert voel je de adrenaline door je lijf gaan.
Stapvoets rijd je verder. De weg maakt een bocht. Voorbij die bocht…
Een enorme eland.
Je remt.
De eland blijft staan.
Dat voelt vreemd.
Je verwacht dat hij wegvlucht.
Maar hij kijkt jouw kant op.
Hij doet een stap naar voren.
En nog één.
Je handen klemmen zich steviger om het stuur.
Even ben je bang dat hij op je af komt rennen.
Dan draait hij zich om en schiet de bosjes in.
Je ademt uit en rijdt verder.
Dan hoor je een piepend geluid. Bij iedere hobbel keert het terug.
Zou er iets met de auto zijn?
Je stapt uit en direct word je aangevallen door tientallen zoemende muggen. De antenne blijkt losgeschoten, waarschijnlijk door alle hobbels en gaten. Je draait hem vast en stapt weer in. Inmiddels zijn ook een paar muggen de auto binnengevlogen. Je slaat met je armen om je heen, maar telkens duikt er ergens anders één op.
Je oogleden worden zwaar.
Je moet nu echt gaan slapen.
Terwijl je een geschikte plek zoekt om te overnachten, valt je oog op een grote vogel die hoog boven de bomen zweeft.
De vogel landt op een nest.
Je brengt de verrekijker naar je ogen.
Een witte kop met een donkere oogstreep. De kuif beweegt in de wind.
Een visarend.
De vogel knippert met felgele ogen en slaakt een kreet.
Je laat de verrekijker zakken.
Zachtjes, zonder de vogel te storen, ontvouw je de tent.
Even later lig je in je slaapzak onder de nog altijd verlichte hemel.
De zon hangt nog steeds boven de horizon.
Toch vallen je ogen dicht.
Donker wordt het niet.
Voorzichtig zet je een stap op de drassige bodem. De grond veert mee als een volgezogen spons. Volgens oude Estse verhalen dwaalt Eksitaja door de natuur, een misleidende geest die reizigers van hun pad brengt en laat verdwalen.
Het plankenpad van Viru Bog slingert zich over het moeras. Links en rechts strekt het veen zich voor je uit. Estse venen behoren tot de oudste organische landschappen van het land. De eerste begonnen zich kort na de laatste ijstijd te vormen.
Langzaam trekt de nevel over het donkere water. Elke keer als je een tegenligger passeert, balanceer je onhandig op de smalle planken.
Verderop staan bij een groot ven twee houten banken. Een trap verdwijnt in het bruine water. Op een van de bankjes zit een oudere vrouw in zwemkleding. Je groet haar vriendelijk.
Geen reactie.
Met een strak gezicht draait ze zich om en loopt langzaam het water in.
Je kijkt haar na en haalt je schouders op.
Contact maken blijkt lastiger dan je had verwacht.
Niet veel later blijf je staan bij een informatiebord. Naast de tekst staat een plant afgebeeld. Eigenaardig van vorm, alsof hij eerder op een andere planeet thuishoort.
Nieuwsgierig pak je je telefoon en open je Google Translate.
Op je scherm verschijnt:
“De zonnedauw is een vleesetende plant die insecten vangt en verteert met behulp van een kleverige substantie op zijn tentakels.”
Je tuurt over de zompige bodem.
Waar zou zo’n plant zich verstoppen?
Het moet wel een piepklein plantje zijn.
Je gaat op je knieën zitten en speurt tussen het groene veenmos.
Dan zie je iets.
Je buigt verder naar voren. Je hand glijdt van het plankenpad en het veenmos veert mee onder je gewicht.
“Excuse me.”
Je schrikt op van een zware stem. Een wandelaar wil erlangs. Je staat op en laat hem passeren.
Zodra hij uit zicht is, hurk je opnieuw neer.
Daar ligt het.
Bijna niet te onderscheiden van het mos.
Een groen plantje, niet groter dan een paar centimeter. Flinterdunne rode tentakels steken alle kanten op. Aan de uiteinden glinsteren kleine druppels.
Hoe langer je kijkt, hoe meer zonnedauwplantjes je tussen het veenmos ontdekt.
Dan zie je er één waarop twee vliegen vastzitten.
Een van de vliegen spartelt nog en probeert zich los te trekken.
Tevergeefs.
De kleverige druppels houden de vlieg stevig vast. Je blijft er aandachtig naar kijken. De rode tentakels buigen zich heel langzaam naar de vlieg toe. Er is geen ontsnappen meer aan.
Je komt weer overeind en vervolgt het plankenpad. Bij de observatietoren klim je de houten trap op. Boven aan de toren scheert plotseling een vogel vlak langs je hoofd. Instinctief duik je omlaag.
Wat was dat?
Je kijkt omhoog. Zwaluwen vliegen af en aan onder het dak. Tussen de houten balken zie je hun nesten van modder en stro.
Eén zwaluw landt op de balustrade, nog geen meter van je vandaan. Zacht sjilpend poetst hij zijn veren. In het zonlicht krijgt zijn donkere verenkleed een blauwe gloed. Rustig gaat hij verder, alsof jij er helemaal niet bent.
Je neemt plaats op het bankje en leunt met je ellebogen op de balustrade. Grote en kleine vennen liggen verspreid tussen het veen. Kale bomen steken als donkere pilaren boven het mos uit.
De mist hangt nog altijd laag boven het water.
Even laat je je blik over het veen dwalen.
Het landschap oogt bijna spookachtig.
Zou Eksitaja ergens tussen die witte sluiers nog altijd ronddwalen?
Klaprozen, boterbloemen, margrieten, slangenkruid en talloze andere bloemen waarvan je de naam niet kent. Hun stengels deinen zacht mee op het ritme van de zomerwind, als een kleurrijke zee van wilde bloemen. Hommels zoemen van bloem naar bloem, terwijl vlinders fladderen boven het hoge gras. De middagzon brandt fel. Vanaf een wit bankje laat je je blik over het veld glijden. Alles om je heen ademt zomer.
Aan het einde van de gravelweg houdt de weg simpelweg op. Voor je ligt een boerderij, omringd door uitgestrekte velden. Dit is waar je vannacht slaapt.
Je draait het erf op. Naast de boerderij staat een groot houten hok. Nog voordat je de deur opent, komt er beweging achter het gaas. Een enorme Vlaamse reus komt overeind en zet zijn voorpoten tegen het hek.
Je loopt naar hem toe en steekt voorzichtig je hand uit. Hij blijft zitten. Zachtjes geef je hem een aai over zijn kop.
De geit in de wei komt nieuwsgierig naar het hek gelopen.
‘Mèèh,’ mekkert hij.
‘Mèèèèh,’ roep je net iets harder terug.
Kauwend op een pluk gras kijkt hij je onderzoekend aan, alsof hij heel goed weet dat je niet van zijn soort bent. Zijn lange witte sik wappert zacht mee in de wind.
Je grinnikt. Hoe langer je naar hem kijkt, hoe grappiger hij wordt.
Dan klinkt er in de verte een stem.
‘Hello!’
Een man komt vanaf de boerderij naar je toe gelopen.
‘Hi, guys! My name is Kayto. I see you’ve already settled in. Perfect. I hope my daughter explained everything. The compost toilet is just behind that tree.’
Hij wijst naar een grote boom achter op het erf.
‘Oh, before I forget. Tonight we’re celebrating Jaanipäev, our Midsummer festival, here in town. You’re more than welcome to join.’
Je kijkt op.
‘Tonight?’
‘Yes!’ Hij glimlacht. ‘I hope you’ll enjoy your stay.’
Hij steekt zijn hand nog even op en loopt terug richting de boerderij.
Een feestje vanavond. Dat klinkt als muziek in je oren.
Een koele zomerbries trekt over het erf, maar van een naderende nacht is nog weinig te merken. De zon staat nog boven de weilanden en legt een warme gloed over het hoge gras.
Je pakt je telefoon en opent Google Maps.
Vijftig minuten lopen.
Moet kunnen.
Je trekt snel iets anders aan en loopt het erf af. De gravelweg voert je tussen uitgestrekte weilanden door. Hier en daar staat een oude boerderij, met verweerde houten muren en een dak dat door de jaren heen wat is scheefgezakt. Op het land liggen ronde hooibalen in keurige rijen achter elkaar.
Hoe dichter je bij het dorp komt, hoe drukker het wordt. Auto’s rijden je voorbij, allemaal dezelfde kant op. Even later stappen gezinnen met kinderen uit bij een grote parkeerplaats en lopen in groepjes verder.
Je haalt je telefoon weer tevoorschijn. Het blauwe bolletje op de kaart ligt bijna boven de bestemming.
Dit moet het zijn.
Voor de ingang staat een lange rij. Om je heen wordt druk Ests gesproken. Gezinnen, groepjes vrienden, jong en oud.
Naast de ingang zitten twee jonge meiden achter een tafeltje. Voor hen staat een bakje met geld en ligt een stapel groene papieren polsbandjes.
Wanneer je aan de beurt bent, stap je naar voren.
‘Hello, I heard there’s a Midsummer festival here tonight. Is that right?’
‘Yes, it is. Welcome! It’s five euros.’
Je haalt een briefje van vijf uit je portemonnee en legt het op tafel. Een van de meiden pakt een groen bandje en plakt het zorgvuldig om je pols.
‘Enjoy Jaanipäev,’ zegt ze met een knipoog.
Je loopt langs het tafeltje het terrein op.
Links van het terrein staat een kleine foodtruck. Door het open luik zie je een koelkast vol koude blikjes staan. Een cola. Precies wat je nodig hebt.
De eerste slok werkt direct verkoelend. Je veegt met je hand over je bezwete voorhoofd en kijkt om je heen.
Voor je staat een houten schuur die dienstdoet als podium. Ervoor zitten buurtbewoners aan lange picknicktafels.
Een kleine man met een pet en zonnebril loopt naar voren en pakt de microfoon. Hij zegt een paar korte woorden. Zijn stem galmt over het terrein.
Even later begint hij enthousiast in het Ests te praten.
Je verstaat er geen woord van.
Wanneer hij klaar is, klinkt er applaus vanaf de picknicktafels. Mensen draaien zich naar het podium en de eerste muzikanten pakken hun instrumenten.
Dan zet de band in.
Een vrolijke volksmelodie vult het terrein. Echtparen stappen naar voren en beginnen te dansen. Even later wordt ook het vreugdevuur aangestoken.
Vanuit het publiek wordt op het ritme van de muziek meegeklapt. Kinderen schommelen in het speeltuintje naast het dorpshuis, terwijl iets verderop twee teams tegenover elkaar aan een dik touw trekken. Omstanders moedigen ze lachend aan.
Het valt nauwelijks op dat jij hier een buitenstaander bent.
Alles lijkt hier zo gemoedelijk.
De muziek valt stil en de man met de pet begint opnieuw te spreken.
Vanuit de menigte stappen een voor een mensen naar voren in traditionele kleding. De vrouwen dragen witte linnen hemden met kleurrijke borduursels en lange, gestreepte rokken die bij iedere stap zacht heen en weer zwaaien. Hun haar is opgestoken onder kapjes waaraan lange linten hangen. De mannen dragen kniebroeken, wollen kniekousen en vilten hoeden.
Het is alsof het feest even terugschakelt in de tijd.
De muziek zet weer in en ze beginnen te dansen, ritmisch en op elkaar ingespeeld. De kleurrijke kleding zwiert mee met iedere stap.
Dan klinkt de laatste noot. De dansers komen tegelijk tot stilstand en maken een diepe buiging voor het publiek.
Om je heen barst het applaus los. Je klapt mee en werpt daarna een blik op je horloge.
Tijd om terug te lopen.
Bij de foodtruck bestel je een portie patat voor onderweg. Met de warme puntzak in je hand loop je het terrein af. Je zwaait nog even naar de twee jonge meiden, die inmiddels helemaal opgaan in het feest.
Boven de weilanden kleurt de hemel felrood. Je volgt het zandpad langs de akkers terwijl krekels zich vanuit het hoge gras laten horen. Geen auto komt voorbij. Achter je wordt de muziek steeds zachter, tot er alleen nog een verre melodie over de velden klinkt.
Je vist de laatste friet uit de puntzak, haalt hem door de mayonaise en blijft even staan.
Voor je liggen de velden in het laatste warme licht. De zon raakt bijna de horizon, maar lijkt daar te blijven hangen.
Alsof de dag nog geen afscheid wil nemen.
Het landschap voor je klopt niet. Op de foto zag het er totaal anders uit. Dan dringt het tot je door: in april verandert hier alles in Nationaal Park Soomaa. Het waterpeil stijgt met meters tegelijk. Wegen verdwijnen, weilanden lopen onder en dorpen raken geïsoleerd van de buitenwereld. Alleen kano’s bieden nog een uitweg. ‘Het vijfde seizoen’ is hier genadeloos. Maar het water is niet het enige waar je hier rekening mee moet houden…
Je kijkt uit het autoraam. Van de overstroomde oevers is niets meer te zien. Voor je strekt zich een eindeloos groen landschap uit, volop in zomergroei.
Grote insecten schieten heen en weer in de lucht, bliksemsnel. Een luid getik klinkt tegen de auto. Je leunt naar voren. Er zit er één op de buitenspiegel.
Het lijkt op een grote vlieg.
Een daas.
En het krioelt ervan.
Moet je hier wel uitstappen?
Je dwingt jezelf tot een beslissing en stapt uit.
Buiten word je direct aangevallen. Ze zitten overal op je handen, op je benen. Je slaat om je heen, maar het helpt nauwelijks. Elke stap door het gras maakt ze alleen maar actiever. Driftig ren je heen en weer.
Au!
Een scherpe pijn schiet door je been. Je kijkt naar beneden en probeert de daas weg te slaan.
Te laat.
Hij heeft je gebeten met zijn vlijmscherpe monddelen. Een rood puntje wordt direct zichtbaar. Het jeukt en je krabt.
Het helpt niet. De jeuk verspreidt zich, alsof het onder je huid verder kruipt.
Au!
Nog een beet.
Je draait je hoofd naar je armen. Het zoemen wordt luider. Je zet een stap achteruit richting de auto, maar je beweging lijkt het signaal te zijn. Ze komen sneller, agressiever.
Je slaat opnieuw om je heen, maar je mist er meer dan je raakt. Snel stap je in de auto en gooit de deur dicht.
Je ademt rustig uit en kijkt naar je been. Een bult wordt zichtbaar. Het voelt pijnlijk en warm aan.
Een grote wolk schuift voor de zon en werpt zijn schaduw over het gras. Binnen een paar tellen lijkt alles te veranderen.
Je kijkt door het raam.
De dazen zijn verdwenen.
Je wacht nog even en stapt dan voorzichtig uit.
Geen gezoem. Geen pijnlijke beten.
Eindelijk rust.
Snel begin je de tent op te zetten en schuif je de stokken in het ijzer.
Dan breekt de zon weer door.
Het gras begint te bewegen.
Daar zijn ze weer!
Als kleine vampieren die juist van licht lijken te houden, komen ze op je af. Net op tijd stap je in de tent en sluit het muggengaas.
De dazen patrouilleren heen en weer over het doek, alsof ze wachten tot je weer naar buiten komt.
Nou, voorlopig niet.
Uren gaan voorbij. De lucht wordt koeler en het lijkt erop dat de plaag zich eindelijk heeft teruggetrokken.
Je kookt een maaltijd en neemt die mee naar de observatietoren. Vanaf daar kijk je uit over het gebied dat enkele maanden geleden nog grotendeels onder water stond.
Wanneer de schemering inzet, klim je terug de tent in. Door het tentdoek speur je de donkere bosrand af.
Misschien laten zich vanavond elanden zien. Of een vos. Misschien zelfs een lynx.
Dan klinkt er een schelle roep uit het hoge gras.
Een kwartelkoning.
Steeds opnieuw.
Het geluid lijkt dichterbij te komen, maar hoe goed je ook kijkt, de vogel blijft onzichtbaar.
Voor de zekerheid pak je een paar oordoppen. Hopelijk helpen ze.
De hele nacht klinkt zijn roep onafgebroken over het veld. Af en toe dommel je weg, om even later weer wakker te schrikken van hetzelfde schelle geluid.
Zou de uitdrukking zo doof als een kwartel hier vandaan komen?
Als hij zo doorgaat, word je het vanzelf.
Slaperig open je je ogen.
Overal klinkt gezoem.
Nee, niet weer…
De jeuk is hevig. Op je armen. Je benen. Zelfs in je nek.
Ben je gisteren zó vaak gebeten?
Je kijkt naar je huid. Overal rode bulten.
Dan kijk je omhoog.
Tientallen muggen zitten tegen het gaas van de tent.
Hoe zijn die binnengekomen? Zit er ergens een gat?
Je komt overeind en kijkt de tent rond.
Dan zie je het.
Het raam staat open.
Je kijkt naar de rits.
Verkeerde rits.
Je slaat jezelf voor je hoofd.
Je hebt vannacht gewoon het raam opengelaten.
Aan de overkant van de rivier tekenen zich donkere holen af in de steile oever. Je tuurt tussen de struiken door, op zoek naar beweging. Het water stroomt voorbij, maar verder lijkt er niets te gebeuren. Zouden hier bevers leven?
Het Gauja National Park is het oudste en grootste nationale park van Letland, met dichte bossen, diepe rivierdalen en rode zandsteenrotsen.
Terwijl je ogen over de tekst op je telefoon glijden, begint het te kriebelen. Weer een nieuw gebied om te ontdekken.
Midden in het park heb je een plek aan de rivier gevonden. Wat je daar zult aantreffen, weet je nog niet.
Je klikt je gordel vast, start de navigatie en laat Estland langzaam achter je. Een grote overgang is het niet. Het landschap lijkt nauwelijks veranderd, alsof de grens alleen op de kaart bestaat.
Uitgestrekte tarwevelden bepalen het landschap. Hier en daar verschijnt een boerenerf, verscholen tussen een groep bomen. Sommige zijn goed onderhouden, met strak gemaaide gazons en tuinen vol kleurrijke bloemen.
Andere lijken verwaarloosd en verlaten. De ruiten zijn stoffig, enkele zelfs gebroken. Struiken groeien door de kapotte ramen naar binnen en nemen langzaam bezit van de boerderij. Alsof de natuur de nieuwe bewoner is geworden.
Langzaam maken de goudgele velden plaats voor een dicht bos van loofbomen. De boomtoppen rijzen hoog boven de weg uit.
Je rijdt Gauja National Park binnen, op weg naar de plek die je eerder hebt gevonden. De weg slingert door het bos en maakt dan een scherpe bocht. Daar verschijnt tussen de struiken de kampeerplek.
Een picknicktafel en een eenvoudige shelter staan verderop in het gras. Je kijkt om je heen, maar er is niemand te zien. Een platgereden stuk gras langs de oever dient als parkeerplek.
Je zet de motor uit en stapt naar buiten. Het zachte gras kriebelt onder je voeten.
Voor je loopt de oever steil naar beneden, richting de rivier. Het donkerbruine water stroomt krachtig voorbij. Azuurblauwe waterjuffers vliegen laag boven het water heen en weer.
Je kijkt opnieuw naar de donkere openingen in de oever aan de overkant. Misschien komt er vanavond iets uit een van de holen tevoorschijn.
Je pakt je stoel, klapt hem uit, haalt een verfrissend drankje uit de koelkast en gaat zitten.
De laatste vogels laten zich horen terwijl de zon achter de horizon verdwijnt. Een warme bries strijkt langs je huid.
Een zwoele zomeravond. Je kijkt over het water.
Aan de overkant blijft het stil. Misschien is het nog te vroeg?
Net wanneer je denkt dat er niets zal gebeuren, glijdt een bever langs de zandoever het water in. Hij zwemt geruisloos richting een groep waterplanten verderop. Daar begint hij rustig aan zijn avondmaal.
Dan komt er nog een aanzwemmen. Zijn kop steekt net boven het wateroppervlak uit. In volle vaart zwemt hij naar de andere bever toe.
Met luid gepiep raken de twee verwikkeld in een worstelpartij. Ze duwen tegen elkaar aan en blijven dicht bij elkaar in het water.
Na een tijdje houdt een van de twee het voor gezien, zwemt terug en verdwijnt uit het zicht.
Vanuit je ooghoek zie je plots een pluk groen over het water glijden.
Een grote tak vol verse bladeren.
Je kijkt nog eens goed.
Daar is hij weer. Dezelfde bever, met een halve boom tussen zijn kaken.
